سوره بلد

نه، سوگند به این بلد (مکّه معظّم و مسجد کعبه محترم).

قسم به این شهر مقدّس [= مکّه‌]،

و حال آنکه تو (ای رسول گرامی) در این بلد منزل داری.

شهری که تو در آن ساکنی،

و قسم به پدر (بزرگوار انسان، آدم صفی) و فرزندان (خدا پرست) او.

و قسم به پدر و فرزندش [= ابراهیم خلیل و فرزندش اسماعیل ذبیح‌]،

که ما انسان را به حقیقت در رنج و مشقّت آفریدیم (و به بلا و محنتش آزمودیم).

که ما انسان را در رنج آفریدیم (و زندگی او پر از رنجهاست)!

آیا انسان پندارد که هیچ کس بر او توانایی ندارد؟

آیا او گمان می‌کند که هیچ کس نمی‌تواند بر او دست یابد؟!

می‌گوید: من مال بسیاری تلف کردم.

می‌گوید: «مال زیادی را (در کارهای خیر) نابود کرده‌ام!»

آیا پندارد احدی او را ندیده (و افکار و اعمال بدش را ندانسته و ریا و نفاقش را نمی‌داند).

آیا (انسان) گمان می‌کند هیچ کس او را ندیده (که عمل خیری انجام نداده) است؟!

آیا ما به او دو چشم عطا نکردیم؟

آیا برای او دو چشم قرار ندادیم،

و زبان و دو لب به او ندادیم؟

و یک زبان و دو لب؟!

و راه خیر و شر را به او ننمودیم؟

و او را به راه خیر و شرّ هدایت کردیم!

باز هم به عقبه (تکلیف) تن در نداد.

ولی او از آن گردنه مهمّ نگذشت!

و چگونه توان دانست که آن عقبه (تکلیف و ایمان) چیست؟

و تو نمی‌دانی آن گردنه چیست!

آن بنده (در راه خدا) آزاد کردن است.

آزادکردن برده‌ای،

و طعام دادن در روز قحطی و گرسنگی است.

یا غذا دادن در روز گرسنگی...

به یتیم خویشاوندان خود.

یتیمی از خویشاوندان،

یا به فقیر مضطرّ خاک نشین.

یا مستمندی خاک‌نشین را،

و آن گاه هم از آنان باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به اهمیتت صبر و مهربانی با خلق سفارش می‌کنند.

سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به شکیبایی و رحمت توصیه می‌کنند!

که آنها اهل یمین و سعادتند (و نامه عمل به دست راست گیرند).

آنها «اصحاب الیمین» اند (که نامه اعمالشان را به دست راستشان می‌دهند)!

و آنان که به آیات ما (قرآن و دیگر کتب آسمانی) کافر شدند آنها اهل شومی و شقاوتند (نامه عمل به دست چپ دارند).

و کسانی که آیات ما را انکار کرده‌اند افرادی شومند (که نامه اعمالشان به دست چپشان داده می‌شود).

بر آن کافران آتشی سر پوشیده (که از آن راه گریزی نیست) احاطه خواهد کرد.

بر آنها آتشی است فروبسته (که راه فراری از آن نیست)!