بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلْفَجْرِ
قسم به صبحگاه (هنگامی که خدا جهان را به نور خورشید تابان روشن میسازد).
به سپیده دم سوگند،
آل
همهچیز، در یک قدمی تو
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلْفَجْرِ
قسم به صبحگاه (هنگامی که خدا جهان را به نور خورشید تابان روشن میسازد).
به سپیده دم سوگند،
وَلَيَالٍ عَشْرٍ
و قسم به ده شب (اول ذیحجه که بندگان خدا به دعا و ذکر مشغولند).
و به شبهای دهگانه،
وَٱلشَّفْعِ وَٱلْوَتْرِ
قسم به حق جفت (که کلیه موجودات عالم است) و به حقّ فرد (که ذات یکتای خداست).
و به زوج و فرد،
وَٱلَّيْلِ إِذَا يَسْرِ
و قسم به شب تار هنگامی که برود.
و به شب، هنگامی که (به سوی روشنایی روز) حرکت میکند سوگند (که پروردگارت در کمین ظالمان است)!
هَلْ فِى ذَٰلِكَ قَسَمٌ لِّذِى حِجْرٍ
آیا در این امور که (قسم به آنها یاد شد) نزد اهل خرد لیاقت سوگند نیست؟
آیا در آنچه گفته شد، سوگند مهمّی برای صاحبان خرد نیست؟!
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍ
آیا ندیدی که خدای تو با عاد (قوم هود) چه کرد؟
آیا ندیدی پروردگارت با قوم «عاد» چه کرد؟!
إِرَمَ ذَاتِ ٱلْعِمَادِ
و نیز به اهل شهر ارم (یا قوم ارم) که صاحب قدرت و عظمت بودند چگونه کیفر داد؟
و با آن شهر «اِرَم» باعظمت،
ٱلَّتِى لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُهَا فِى ٱلْبِلَٰدِ
در صورتی که مانند آن شهری (در استحکام و بزرگی و تنعّم) در بلاد عالم ساخته نشده بود.
همان شهری که مانندش در شهرها آفریده نشده بود!
وَثَمُودَ ٱلَّذِينَ جَابُوا۟ ٱلصَّخْرَ بِٱلْوَادِ
و نیز به قوم ثمود که در دل آن وادی سنگ را شکافته و کاخها بر خود از سنگ میساختند چه کیفر سخت داد؟
و قوم «ثمود» که صخرههای عظیم را از (کنار) درّه میبریدند (و از آن خانه و کاخ میساختند)!
وَفِرْعَوْنَ ذِى ٱلْأَوْتَادِ
و نیز فرعون (و فرعونیان) را که صاحب قدرت و سپاه بسیار بود (چگونه به دریای هلاک غرق نمود).
و فرعونی که قدرتمند و شکنجهگر بود،
ٱلَّذِينَ طَغَوْا۟ فِى ٱلْبِلَٰدِ
آنان که در روی زمین ظلم و طغیان کردند.
همان اقوامی که در شهرها طغیان کردند،
فَأَكْثَرُوا۟ فِيهَا ٱلْفَسَادَ
و بسیار فساد و فتنه انگیختند.
و فساد فراوان در آنها به بار آوردند؛
فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذَابٍ
تا آنکه خدای تو بر آنها تازیانه عذاب پی در پی فرستاد.
به همین سبب خداوند تازیانه عذاب را بر آنان فرو ریخت!
إِنَّ رَبَّكَ لَبِٱلْمِرْصَادِ
خدای تو البته در کمینگاه (ستمکاران) است.
به یقین پروردگار تو در کمینگاه (ستمگران) است!
فَأَمَّا ٱلْإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبْتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكْرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّىٓ أَكْرَمَنِ
اما انسان (کم ظرف ضعیف بی صبر) چون خدا او را برای آزمایش و امتحان کرامت و نعمتی بخشد در آن حال (مغرور ناز و نعمت شود و) گوید: خدا مرا عزیز و گرامی داشت.
امّا انسان هنگامی که پروردگارش او را برای آزمایش، اکرام میکند و نعمت میبخشد (مغرور میشود و) میگوید: «پروردگارم مرا گرامی داشته است!»
وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبْتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّىٓ أَهَٰنَنِ
و چون او را باز برای آزمودن تنگ روزی کند (دلتنگ و غمین شود و) گوید: خدا مرا خوار گردانید.
و امّا هنگامی که برای امتحان، روزیش را بر او تنگ میگیرد (مأیوس میشود و) میگوید: «پروردگارم مرا خوار کرده است!»
كَلَّا بَل لَّا تُكْرِمُونَ ٱلْيَتِيمَ
چنین نیست بلکه (به گناه بخل و طمع خوار شوید چون) هرگز یتیم نوازی نکنید.
چنان نیست که شما میپندارید؛ شما یتیمان را گرامی نمیدارید،
وَلَا تَحَٰٓضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ
و فقیر را بر سفره طعام خود به میل و رغبت ننشانید.
و یکدیگر را بر اطعام مستمندان تشویق نمیکنید،
وَتَأْكُلُونَ ٱلتُّرَاثَ أَكْلًا لَّمًّا
و مال ارث را به تمامی میخورید (و مراعات حق وارثان ضعیف مانند زنان و دختران و صغیران را نمیکنید).
و میراث را (از راه مشروع و نامشروع) جمع کرده میخورید،
وَتُحِبُّونَ ٱلْمَالَ حُبًّا جَمًّا
و سخت فریفته و مایل به مال دنیا میباشید (و به ثواب آخرت هیچ نمیپردازید).
و مال و ثروت را بسیار دوست دارید (و بخاطر آن گناهان زیادی مرتکب میشوید)!
كَلَّآ إِذَا دُكَّتِ ٱلْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا
چنین نیستت (که دنیا طلبان پندارند روز قیامتی نیست) روزی کهه (از زلزله پی در پی) زمین به کلی خرد و متلاشی شود.
چنان نیست که آنها میپندارند! در آن هنگام که زمین سخت در هم کوبیده شود،
وَجَآءَ رَبُّكَ وَٱلْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا
و (آن هنگام امر) خدا و فرشتگان صف در صف به عرصه محشر آیند.
و فرمان پروردگارت فرا رسد و فرشتگان صف در صف حاضر شوند،
وَجِا۟ىٓءَ يَوْمَئِذٍۭ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ ٱلْإِنسَٰنُ وَأَنَّىٰ لَهُ ٱلذِّكْرَىٰ
و آن روز جهنم را (پدید) بیاورند، همان روز آدمی متذکر کار خود گردد، و آن تذکر چه سود به حال او بخشد؟
و در آن روز جهنم را حاضر میکنند؛ (آری) در آن روز انسان متذکّر میشود؛ امّا این تذکّر چه سودی برای او دارد؟!
يَقُولُ يَٰلَيْتَنِى قَدَّمْتُ لِحَيَاتِى
(با حسرت و ندامت) گوید: ای کاش برای زندگانی ابدی امروزم کار خیری انجام میدادم.
میگوید: «ای کاش برای (این) زندگیم چیزی از پیش فرستاده بودم!»
فَيَوْمَئِذٍ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدٌ
و آن روز به مانند عذاب خدا هیچ کس عذاب نکند.
در آن روز هیچ کس همانند او [= خدا] عذاب نمیکند،
وَلَا يُوثِقُ وَثَاقَهُۥٓ أَحَدٌ
و به مانند به بند هلاک کشیدن او هیچ کس به بند نکشد.
و هیچ کس همچون او کسی را به بند نمیکشد!
يَٰٓأَيَّتُهَا ٱلنَّفْسُ ٱلْمُطْمَئِنَّةُ
(آن هنگام به اهل ایمان خطاب لطف رسد که) ای نفس (قدسی) مطمئن و دل آرام.
تو ای روح آرامیافته!
ٱرْجِعِىٓ إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً
به حضور پروردگارت باز آی که تو خشنود به (نعمتهای ابدی) او و او راضی از توست.
به سوی پروردگارت بازگرد در حالی که هم تو از او خشنودی و هم او از تو خشنود است،
فَٱدْخُلِى فِى عِبَٰدِى
باز آی و در صف بندگان خاص من در آی.
پس در سلک بندگانم درآی،
وَٱدْخُلِى جَنَّتِى
و در بهشت من داخل شو.
و در بهشتم وارد شو!
تفسیر نور (قرائتی)
برای این آیه در نسخهٔ دیجیتال تفسیر نور، مدخل متنی مستقل ثبت نشده است.
متن قرآن و ترجمهها مستقل از تفسیر و بدون هیچ تغییری نگهداری میشوند.
گزینههای آیه
یادداشت شخصی
مجوز فقط با لمس مستقیم دکمه درخواست میشود. اگر قبلاً مسدود شده باشد، باید از تنظیمات مرورگر یا گوشی تغییر کند.
سامانه آل
هر سرویس، یک اپ مستقل در جیب تو
در حال آمادهسازی صدا…
در حال آمادهسازی صدا…
صف پخش خالی است — یک آهنگ پخش کنید.
آهنگ را در یکی از لیستهای خودت نگه دار
پلیلیستهای من
هنوز پلیلیستی نساختهای
اولین لیست را بساز و آهنگهای موردعلاقهات را جمع کن.