بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلْمُرْسَلَٰتِ عُرْفًا
◇
قسم به رسولانی که از پی هم (بر خیر و سعادت خلق) فرستاده شدند.
سوگند به فرشتگانی که پی در پی فرستاده می‌شوند،
فَٱلْعَٰصِفَٰتِ عَصْفًا
◇
قسم به فرشتگانی که به سرعت تند باد (به انجام حکم حق) می‌شتابند.
و آنها که همچون تند باد حرکت می‌کنند،
وَٱلنَّٰشِرَٰتِ نَشْرًا
◇
قسم به آنان که (وحی حق و شرع الهی را در جهان) نیکو نشر می‌دهند.
و سوگند به آنها که (ابرها را) می‌گسترانند،
فَٱلْفَٰرِقَٰتِ فَرْقًا
◇
و قسم به حق آنان که (به حکم خدا راه هدایت را از ضلالت ممتاز کرده و بین حق و باطل را بر خلق) کاملا جدا می‌کنند.
و آنها که جدا می‌کنند،
فَٱلْمُلْقِيَٰتِ ذِكْرًا
◇
و قسم به آنان که ذکر (خدا و کتاب الهی) را (به انبیاء) وحی می‌کنند.
و سوگند به آنها که آیات بیدارگر (الهی) را (به انبیا) القا می‌نمایند،
عُذْرًا أَوْ نُذْرًا
◇
تا عذر و حجت (نیکان) و بیم و تهدید (بدان) شود.
برای اتمام حجّت یا برای انذار،
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَٰقِعٌ
◇
(قسم به همه اینان) که آنچه (از ثواب و عقاب آخرت) به شما وعده دهند البته واقع خواهد شد.
که آنچه به شما (درباره قیامت) وعده داده می‌شود، یقیناً واقع‌شدنی است!
فَإِذَا ٱلنُّجُومُ طُمِسَتْ
◇
وقتی که ستارگان همه بی نور و محو شوند.
در آن هنگام که ستارگان محو و تاریک شوند،
وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ فُرِجَتْ
◇
و آن گاه که آسمان شکافته شود.
و (کرات) آسمان از هم بشکافند،
وَإِذَا ٱلْجِبَالُ نُسِفَتْ
◇
و آن گاه که کوهها (چون خاک بر دم باد) پراکنده شوند.
و در آن زمان که کوهها از جا کنده شوند،
وَإِذَا ٱلرُّسُلُ أُقِّتَتْ
◇
و آن گاه که به رسولان، وقت (گواهی بر امتان) را اعلام کنند.
و در آن هنگام که برای پیامبران (بمنظور ادای شهادت) تعیین وقت شود!
لِأَىِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ
◇
برای چه روزی وقت (وعده حق) معین شد؟
(این امر) برای چه روزی به تأخیر افتاده؟
لِيَوْمِ ٱلْفَصْلِ
◇
برای (روز قیامت) همان روزی که (بین حق و باطل و سعید و شقی) جدایی افتد.
برای روز جدایی (حق از باطل)!
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ
◇
و تو چگونه توانی عظمت و سختی آن روز جدایی را تصور کنی؟
تو چه می‌دانی روز جدایی چیست!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
أَلَمْ نُهْلِكِ ٱلْأَوَّلِينَ
◇
آیا ما پیشینیان را (به کیفر کفر) هلاک نکردیم؟
آیا ما اقوام (مجرم) نخستین را هلاک نکردیم؟!
ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ ٱلْـَٔاخِرِينَ
◇
از پی آنان آیندگان را (که منکران قرآن باشند) نیز هلاک می‌کنیم.
سپس دیگر (مجرمان) را به دنبال آنها می‌فرستیم!
كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ
◇
ما بدکاران عالم را همین گونه هلاک می‌سازیم.
(آری) این گونه با مجرمان رفتار می‌کنیم!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
أَلَمْ نَخْلُقكُّم مِّن مَّآءٍ مَّهِينٍ
◇
آیا ما شما آدمیان را از آب نطفه بی قدر (بدین زیبایی) نیافریدیم؟
آیا شما را از آبی پست و ناچیز نیافریدیم،
فَجَعَلْنَٰهُ فِى قَرَارٍ مَّكِينٍ
◇
و آن نطفه را (از صلب پدر) به قرارگاه استوار (رحم) منتقل ساختیم.
سپس آن را در قرارگاهی محفوظ و آماده قرار دادیم،
إِلَىٰ قَدَرٍ مَّعْلُومٍ
◇
تا مدتی معین و معلوم (در رحم بماند).
تا مدّتی معیّن؟!
فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ ٱلْقَٰدِرُونَ
◇
و ما تقدیر (مدت رحم و تعیین سرنوشت او تا ابد) کردیم که نیکو مقدّر (حکیمی) هستیم.
ما قدرت بر این کار داشتیم، پس ما قدرتمند خوبی هستیم (و امر معاد برای ما آسان است)!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
أَلَمْ نَجْعَلِ ٱلْأَرْضَ كِفَاتًا
◇
آیا ما زمین را جامع (حوایج و کفایت بر مسکن و هر امر بشر) قرار ندادیم؟
آیا زمین را مرکز اجتماع انسانها قرار ندادیم،
أَحْيَآءً وَأَمْوَٰتًا
◇
تا زندگان روی زمین تعیّش کنند و مردگان درونش پنهان شوند.
هم در حال حیاتشان و هم مرگشان؟!
وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَٰسِىَ شَٰمِخَٰتٍ وَأَسْقَيْنَٰكُم مَّآءً فُرَاتًا
◇
و در آن کوههای بلند برافراشتیم و (از ابر و باران) به شما آب زلال گوارا نوشانیدیم.
و در آن کوههای استوار و بلندی قرار دادیم، و آبی گوارا به شما نوشاندیم!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
ٱنطَلِقُوٓا۟ إِلَىٰ مَا كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
◇
(خطاب رسد: ای منکران) شما امروز به سوی آن دوزخی که تکذیب می‌کردید بروید.
(در آن روز به آنها گفته می‌شود:) بی‌درنگ، به سوی همان چیزی که پیوسته آن را تکذیب می‌کردید بروید!
ٱنطَلِقُوٓا۟ إِلَىٰ ظِلٍّ ذِى ثَلَٰثِ شُعَبٍ
◇
بروید زیر سایه دودهای آتش دوزخ که از سه جانب (شما را) احاطه کند.
بروید به سوی سایه سه شاخه (دودهای خفقان‌بار و آتش‌زا)!
لَّا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِى مِنَ ٱللَّهَبِ
◇
نه بر سر شما سایه خواهد افکند و نه از شرار آتش هیچ نجاتتان خواهد داد.
سایه‌ای که نه آرامبخش است و نه از شعله‌های آتش جلوگیری می‌کند!
إِنَّهَا تَرْمِى بِشَرَرٍ كَٱلْقَصْرِ
◇
آن آتش هر شراری بیفکند شعله‌اش مانند قصری است.
شراره‌هایی از خود پرتاب می‌کند مانند یک کاخ!
كَأَنَّهُۥ جِمَٰلَتٌ صُفْرٌ
◇
گویی آن شراره (در بزرگی و رنگ) به شتران زرد موی مانند است.
گویی (در سرعت و کثرت) همچون شتران زردرنگی هستند (که به هر سو پراکنده می‌شوند)!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
هَٰذَا يَوْمُ لَا يَنطِقُونَ
◇
این روزی است که (کافران بر نجات خود) سخنی نتوانند گفت.
امروز روزی است که سخن نمی‌گویند (و قادر بر دفاع از خویشتن نیستند)،
وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ
◇
و به آنها رخصت عذر خواهی نخواهند داد.
و به آنها اجازه داده نمی‌شود که عذرخواهی کنند!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
هَٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ جَمَعْنَٰكُمْ وَٱلْأَوَّلِينَ
◇
این روز فصل (حکم و جدایی نیک و بد) است که شما را با همه در گذشتگان پیشین (به عرصه محشر) جمع گردانیده‌ایم.
(و به آنها گفته می‌شود:) امروز همان روز جدایی (حق از باطل) است که شما و پیشینیان را در آن جمع کرده‌ایم!
فَإِن كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ
◇
پس اگر فکر و حیلتی (بر نجات خود) توانید بر من حیلت کنید.
اگر چاره‌ای در برابر من (برای فرار از چنگال مجازات) دارید انجام دهید!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى ظِلَٰلٍ وَعُيُونٍ
◇
(آن روز سخت) بندگان با تقوا و پرهیزگار در سایه درختان بهشت و طرف نهرهای جاری متنعّمند.
(در آن روز) پرهیزگاران در سایه‌های (درختان بهشتی) و در میان چشمه‌ها قرار دارند،
وَفَوَٰكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ
◇
و از هر نوع میوه مایل باشند فراوان فراهم است.
و میوه‌هایی از آنچه مایل باشند!
كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
◇
بخورید و بیاشامید که شما را گوارا باد به پاداش اعمال نیکی که در دنیا به جای می‌آوردید.
بخورید و بنوشید گوارا، اینها در برابر اعمالی است که انجام می‌دادید!
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
◇
ما البته نیکوکاران عالم را چنین پاداش می‌دهیم.
ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
كُلُوا۟ وَتَمَتَّعُوا۟ قَلِيلًا إِنَّكُم مُّجْرِمُونَ
◇
(ای کافران شما هم که ایمان به لذّات روحانی و تنعّم و نشاط ابدی آخرت ندارید پس به خوی حیوانیت) بخورید و تمتّع برید به عمر کوتاه دنیا که شما بسیار مردم بزهکاری هستید.
(و به مجرمان بگو:) بخورید و بهره گیرید در این مدت کم (از زندگی دنیا، ولی بدانید عذاب الهی در انتظار شماست) چرا که شما مجرمید!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱرْكَعُوا۟ لَا يَرْكَعُونَ
◇
و هرگاه به آنها گفته شود که نماز و طاعت خدا را به جای آرید اطاعت نکنند.
و هنگامی که به آنها گفته شود رکوع کنید رکوع نمی‌کنند!
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
◇
وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.
وای در آن روز بر تکذیب‌کنندگان!
فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ
◇
(این کافران) پس از آیات خدا (که آن را تکذیب کردند) باز به کدامین حدیث ایمان می‌آورند؟
(و اگر آنها به این قرآن ایمان نمی‌آورند) پس به کدام سخن بعد از آن ایمان می‌آورند؟!
