بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٱلْحَآقَّةُ
◇
قیامت آن روز حق و حقیقت است (که حقوق خلق و حقایق امور در آن به ظهور رسد).
(روز رستاخیز) روزی است که مسلّماً واقع می‌شود!
مَا ٱلْحَآقَّةُ
◇
آن روز حق و حقیقت چه (روز هولناک سختی) است؟
چه روز واقع شدنی!
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْحَآقَّةُ
◇
چگونه سختی و عظمت آن روز را درک توانی کرد؟
و تو چه می‌دانی آن روز واقع شدنی چیست؟!
كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌۢ بِٱلْقَارِعَةِ
◇
قوم عاد و ثمود آن روز کوبنده را تکذیب کردند.
قوم «ثمود» و «عاد» عذاب کوبنده الهی را انکار کردند (و نتیجه شومش را دیدند)!
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا۟ بِٱلطَّاغِيَةِ
◇
اما قوم ثمود به کیفر طغیان هلاک شدند.
امّا قوم «ثمود» با عذابی سرکش هلاک شدند!
وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا۟ بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ
◇
اما قوم عاد نیز به بادی تند و سرکش به هلاکت رسیدند.
و امّا قوم «عاد» با تندبادی طغیانگر و سرد و پرصدا به هلاکت رسیدند،
سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى ٱلْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ
◇
که آن باد تند را خدا هفت شب و روز پی در پی بر آنها مسلط کرد که دیدی آن مردم گویی ساقه نخل خشکی بودند که به خاک در افتادند.
(خداوند) این تندباد بنیان‌کن را هفت شب و هشت روز پی در پی بر آنها مسلّط ساخت، (و اگر آنجا بودی) می‌دیدی که آن قوم همچون تنه‌های پوسیده و تو خالی درختان نخل در میان این تند باد روی زمین افتاده و هلاک شده‌اند!
فَهَلْ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٍ
◇
آیا هیچ بینی که (دیگر به روزگار) از آنان اثری باشد؟
آیا کسی از آنها را باقی می‌بینی؟!
وَجَآءَ فِرْعَوْنُ وَمَن قَبْلَهُۥ وَٱلْمُؤْتَفِكَٰتُ بِٱلْخَاطِئَةِ
◇
و فرعون و اقوام پیش از او و مردم آن آبادیهای زیر و رو شده (یعنی قوم زشتکار لوط) به کفر و خطاکاری برخاستند.
و فرعون و کسانی که پیش از او بودند و همچنین اهل شهرهای زیر و رو شده [=قوم لوط] مرتکب گناهان بزرگ شدند،
فَعَصَوْا۟ رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَّابِيَةً
◇
و با رسول پروردگارشان مخالفت کردند، خدا هم آنان را به عذابی سخت گرفتار ساخت.
و با فرستاده پروردگارشان مخالفت کردند؛ و خداوند (نیز) آنها را به عذاب شدیدی گرفتار ساخت!
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلْمَآءُ حَمَلْنَٰكُمْ فِى ٱلْجَارِيَةِ
◇
(شما مردم فرزندان نوحید که) ما چون طوفان دریا طغیان کرد شما را به کشتی نشاندیم (و نجاتتان دادیم).
و هنگامی که آب طغیان کرد، ما شما را سوار بر کشتی کردیم،
لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَآ أُذُنٌ وَٰعِيَةٌ
◇
تا آن (غرق کفار و نجات مؤمنان) را مایه پند و عبرت شما مردم قرار دهیم و لیکن گوش شنوای هوشمندان این پند و تذکر را تواند فرا گرفت.
تا آن را وسیله تذکّری برای شما قرار دهیم و گوشهای شنوا آن را دریابد و بفهمد.
فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ نَفْخَةٌ وَٰحِدَةٌ
◇
باز (به یاد آر) چون در صور (اسرافیل) یک بار بدمند.
به محض اینکه یک بار در «صور» دمیده شود،
وَحُمِلَتِ ٱلْأَرْضُ وَٱلْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَٰحِدَةً
◇
و زمین و کوهها را بر دارند و یک مرتبه همه را خرد و متلاشی سازند.
و زمین و کوهها از جا برداشته شوند و یکباره در هم کوبیده و متلاشی گردند،
فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ
◇
آن‌گاه آن واقعه بزرگ قیامت واقع گردد.
در آن روز «واقعه عظیم» روی می‌دهد،
وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِىَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ
◇
و بنای مستحکم آسمان (از دهشت و عظمت) آن روز سست شود و سخت درهم شکافد.
و آسمان از هم می‌شکافد و سست می‌گردد و فرومی‌ریزد!
وَٱلْمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرْجَآئِهَا وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَٰنِيَةٌ
◇
و فرشتگان بر اطراف آسمان (منتظر فرمان حق) باشند و عرش پروردگارت را در آن روز هشت ملک مقرّب بر فراز سرشان (یا فراز سر مردم) بردارند.
فرشتگان در اطراف آسمان قرارمی‌گیرند (و برای انجام مأموریتها آماده می‌شوند)؛ و آن روز عرش پروردگارت را هشت فرشته بر فراز همه آنها حمل می‌کنند!
يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنكُمْ خَافِيَةٌ
◇
آن روز که (در پیشگاه حساب) شما را حاضر کنند هیچ کار از اسرار مخفی شما هم پنهان نخواهد ماند.
در آن روز همگی به پیشگاه خدا عرضه می‌شوید و چیزی از کارهای شما پنهان نمی‌ماند!
فَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقْرَءُوا۟ كِتَٰبِيَهْ
◇
اما کسی که نامه اعمال او را به دست راستش دهند (با کمال نشاط و شادمانی و سربلندی به اهل محشر) گوید: بیایید نامه مرا بخوانید.
پس کسی که نامه اعمالش را به دست راستش دهند (از شدّت شادی و مباهات) فریاد می‌زند که: «(ای اهل محشر!) نامه اعمال مرا بگیرید و بخوانید!
إِنِّى ظَنَنتُ أَنِّى مُلَٰقٍ حِسَابِيَهْ
◇
من ملاقات این روز حسابم را اعتقاد داشتم (و در دنیا به گناه نپرداختم).
من یقین داشتم که (قیامتی در کار است و) به حساب اعمالم می‌رسم!»
فَهُوَ فِى عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ
◇
این چنین کس در عیش و زندگانی خوش خواهد بود.
او در یک زندگی (کاملاً) رضایتبخش قرار خواهد داشت،
فِى جَنَّةٍ عَالِيَةٍ
◇
در بهشت عالی رتبه (ابدی).
در بهشتی عالی،
قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ
◇
که میوه‌های آن همیشه در دسترس (بهشتیان) است.
که میوه هایش در دسترس است!
كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَآ أَسْلَفْتُمْ فِى ٱلْأَيَّامِ ٱلْخَالِيَةِ
◇
(و خطاب رسد که) از طعام و شرابهای لذیذ و گوارای بهشتی هر چه خواهید تناول کنید، شما را گوارا باد، که این پاداش اعمال ایّام گذشته دنیاست که (بر امروز خویش) پیش فرستادید.
(و به آنان گفته می‌شود:) بخورید و بیاشامید گوارا در برابر اعمالی که در ایّام گذشته انجام دادید!
وَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيْتَنِى لَمْ أُوتَ كِتَٰبِيَهْ
◇
و اما آن کس که کتاب عملش به دست چپ دهند (با کمال شرمندگی و اندوه) گوید: ای کاش نامه مرا به من نمی‌دادند.
امّا کسی که نامه اعمالش را به دست چپش بدهند می‌گوید: «ای کاش هرگز نامه اعمالم را به من نمی‌دادند.
وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ
◇
و من هرگز از حساب اعمالم آگاه نمی‌شدم.
و نمی‌دانستم حساب من چیست!
يَٰلَيْتَهَا كَانَتِ ٱلْقَاضِيَةَ
◇
ای کاش مرگ مرا از چنگ این غصه و عذاب نجات می‌داد.
ای کاش مرگم فرا می‌رسید!
مَآ أَغْنَىٰ عَنِّى مَالِيَهْ
◇
(ای داد که) مال و ثروت من امروز به فریاد من نرسید.
مال و ثروتم هرگز مرا بی‌نیاز نکرد،
هَلَكَ عَنِّى سُلْطَٰنِيَهْ
◇
همه قدرت و حشمتم نابود گردید.
قدرت من نیز از دست رفت!»
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ
◇
(و خطاب قهر رسد که) او را بگیرید و در غل و زنجیر کشید.
او را بگیرید و دربند و زنجیرش کنید!
ثُمَّ ٱلْجَحِيمَ صَلُّوهُ
◇
تا بازش به دوزخ در افکنید.
سپس او را در دوزخ بیفکنید!
ثُمَّ فِى سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَٱسْلُكُوهُ
◇
آن‌گاه به زنجیری که طولش هفتاد ذراع است (به آتش) در کشید.
بعد او را به زنجیری که هفتاد ذراع است ببندید؛
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ ٱلْعَظِيمِ
◇
که او به خدای بزرگ ایمان نیاورده.
چرا که او هرگز به خداوند بزرگ ایمان نمی‌آورد،
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ
◇
و هرگز مسکینی را بر سفره طعام خود به رغبت نخوانده است.
و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشویق نمی‌نمود؛
فَلَيْسَ لَهُ ٱلْيَوْمَ هَٰهُنَا حَمِيمٌ
◇
بدین سبب امروز هیچ خویش و دوستداری که به فریادش رسد در اینجا ندارد.
از این رو امروز هم در اینجا یار مهربانی ندارد،
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ
◇
و طعامی غیر از غسلین (چرک و پلیدی دوزخیان) نصیبش نیست.
و نه طعامی، جز از چرک و خون!
لَّا يَأْكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلْخَٰطِـُٔونَ
◇
و آن طعام را کسی جز اهل دوزخ نمی‌خورد.
غذایی که جز خطاکاران آن را نمی‌خورند!
فَلَآ أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ
◇
قسم به آنچه (از آثار حق) می‌بینید.
سوگند به آنچه می‌بینید،
وَمَا لَا تُبْصِرُونَ
◇
و آنچه نمی‌بینید.
و آنچه نمی‌بینید،
إِنَّهُۥ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ
◇
که قرآن به حقیقت (وحی خدا و) کلام رسول بزرگواری است.
که این قرآن گفتار رسول بزرگواری است،
وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَّا تُؤْمِنُونَ
◇
و آن نه سخن شاعری (و گفتار خیالی و موهومی) است (گر چه) اندکی از شما مردم به آن ایمان می‌آورید.
و گفته شاعری نیست، امّا کمتر ایمان می‌آورید!
وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ
◇
و نه حرف کاهن غیبگوست (گر چه) اندکی از شما مردم متذکر حقایق آن می‌شوید.
و نه گفته کاهنی، هر چند کمتر متذکّر می‌شوید!
تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
◇
این قرآن تنزیل خدای عالمیان است.
کلامی است که از سوی پروردگار عالمیان نازل شده است!
وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ
◇
و اگر (محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) از دروغ به ما برخی سخنان را می‌بست،
اگر او سخنی دروغ بر ما می‌بست،
لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِٱلْيَمِينِ
◇
محققا ما او را (به قهر و انتقام) از یمینش می‌گرفتیم.
ما او را با قدرت می‌گرفتیم،
ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ ٱلْوَتِينَ
◇
و رگ و تینش را قطع می‌کردیم.
سپس رگ قلبش را قطع می‌کردیم،
فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَٰجِزِينَ
◇
و شما هیچ یک بر دفاع از او قادر نبودید.
و هیچ کس از شما نمی‌توانست از (مجازات) او مانع شود!
وَإِنَّهُۥ لَتَذْكِرَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ
◇
و این قرآن به حقیقت پند و تذکر پرهیزکاران عالم است.
و آن مسلّماً تذکری برای پرهیزگاران است!
وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ
◇
و البته ما می‌دانیم که شما برخی تکذیب آن می‌کنید.
و ما می‌دانیم که بعضی از شما (آن را) تکذیب می‌کنید!
وَإِنَّهُۥ لَحَسْرَةٌ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ
◇
و تکذیبش عاقبت مایه ندامت کافران است.
و آن مایه حسرت کافران است!
وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلْيَقِينِ
◇
و این حق و حقیقت محض است.
و آن یقین خالص است!
فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ
◇
پس به نام خدای بزرگوار خود تسبیح گوی و آن را به ستایش یاد کن.
حال که چنین است به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوی!
