سوره معارج

سائلی از عذاب قیامت که وقوعش حتمی است (از رسول) پرسید (که آن عذاب چه مردمی راست).

تقاضاکننده‌ای تقاضای عذابی کرد که واقع شد!

(بداند که) بر فرقه کافران است و هیچ کس از آنان دفع نتواند کرد.

این عذاب مخصوص کافران است، و هیچ کس نمی‌تواند آن را دفع کند،

که آن عذاب از (قهر) خدای مالک آسمانهاست (یا مراد عذاب واقع بر نعمان بن حارث است که به نصب خلافت علی علیه السلام بر رسول صلی اللّه علیه و آله و سلّم اعتراض کرد، رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: به امر خدا کردم. او گفت: اگر چنین است خدایا بر من عذابی فرست. فورا سنگی از آسمان بر فرقش رسید و هلاک شد).

از سوی خداوند ذی المعارج [= خداوندی که فرشتگانش بر آسمانها صعود و عروج می‌کنند]!

فرشتگان و روح الامین (برای اخذ فرمان) به سوی (عرش) خدا بالا روند در روزی که مدتش پنجاه هزار سال خواهد بود.

فرشتگان و روح [= فرشته مقرّب خداوند] بسوی او عروج می‌کنند در آن روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است!

پس صبر نیکو پیش گیر.

پس صبر جمیل پیشه کن،

که این مردم آن روز را بسیار دور (از امکان) بینند.

زیرا آنها آن روز را دور می‌بینند،

و ما نزدیک (به وقوع) می‌بینیم.

و ما آن را نزدیک می‌بینیم!

روزی که آسمان چون فلز گداخته شود.

همان روز که آسمان همچون فلز گداخته می‌شود،

و کوهها مانند پشم زده متلاشی گردند.

و کوه‌ها مانند پشم رنگین متلاشی خواهد بود،

و هیچ کس از خویش خود جویا نشود.

و هیچ دوست صمیمی سراغ دوستش را نمی‌گیرد!

چون حقیقت حالشان به آنها بنمایند آن روز کافر بدکار آرزو کند که کاش توانستی فرزندانش را فدای خود سازد و از عذاب برهد.

آنها را نشانشان می‌دهند (ولی هر کس گرفتار کار خویشتن است)، چنان است که گنهکار دوست می‌دارد فرزندان خود را در برابر عذاب آن روز فدا کند،

و هم زن و برادرش.

و همسر و برادرش را،

و هم خویشان و قبیله‌اش را که همیشه حمایتش می‌کردند.

و قبیله‌اش را که همیشه از او حمایت می‌کرد،

و هر که را روی زمین است خواهد همه را فدای خویش گردند تا مگر او را (از آن عذاب) برهاند.

و همه مردم روی زمین را تا مایه نجاتش گردند؛

و هرگز نجات نیابد که آتش دوزخ بر او شعله‌ور است.

امّا هرگز چنین نیست (که با اینها بتوان نجات یافت، آری) شعله‌های سوزان آتش است،

تا سر و صورت و اندمش پاک بسوزد.

دست و پا و پوست سر را می‌کند و می‌برد!

دوزخ کسی را می‌خواند که از خدا رو گردانیده و با حق مخالفت کرده.

و کسانی را که به فرمان خدا پشت کردند صدا می‌زند،

و مال دنیا را جمع کرده و همه را ذخیره نموده است.

و (همچنین آنها که) اموال را جمع و ذخیره کردند!

که انسان مخلوقی طبعا سخت حریص و بی‌صبر است.

به یقین انسان حریص و کم‌طاقت آفریده شده است،

چون شر و زیانی به او رسد سخت جزع و بی‌قراری کند.

هنگامی که بدی به او رسد بیتابی می‌کند،

و چون مال و دولتی به او رو کند منع (احسان) نماید.

و هنگامی که خوبی به او رسد مانع دیگران می‌شود (و بخل می‌ورزد)،

مگر نماز گزاران حقیقی.

مگر نمازگزاران،

آنان که دایم در نماز (و طاعت الهی) عمر گذرانند.

آنها که نمازها را پیوسته بجا می‌آورند،

و آنان که در مال و دایی خود حقّی معیّن و معلوم گردانند.

و آنها که در اموالشان حق معلومی است...

تا به فقیران سائل و فقیران آبرومند محروم رسانند.

برای تقاضاکننده و محروم،

و آنان که روز قیامت و جزا را تصدیق کنند.

و آنها که به روز جزا ایمان دارند،

و آنان که از قهر و عذاب خدای خویش سخت ترسانند.

و آنها که از عذاب پروردگارشان بیمناکند،

که از عذاب خدا هیچ کس ایمن نتواند بود.

چرا که هیچ کس از عذاب پروردگارش در امان نیست،

و آنان که اندام خود را (از شهوت رانی) نگاه می‌دارند.

و آنها که دامان خویش را (از بی‌عفّتی) حفظ می‌کنند،

مگر بر زنان حلال و کنیزان ملکی خویش که (از اعمال شهوت با آنها) هیچ ملامت ندارند.

جز با همسران و کنیزان (که در حکم همسرند آمیزش ندارند)، چرا که در بهره‌گیری از اینها مورد سرزنش نخواهند بود!

و هر که غیر از این جوید اینان به حقیقت متعدی و ستمکارند.

و هر کس جز اینها را طلب کند، متجاوز است!

و آنان که امانت و عهد و پیمانشان را رعایت کنند.

و آنها که امانتها و عهد خود را رعایت می‌کنند،

و آنان که برای گواهی به حق قیام کنند.

و آنها که با ادای شهادتشان قیام می‌نمایند،

و آنان که نماز خود را (به وقت و شرایط و حضور قلب) محافظت کنند.

و آنها که بر نماز مواظبت دارند،

آنان در باغها (ی بهشت ابد) با عزّت و احترام متنعّمند.

آنان در باغهای بهشتی (پذیرایی و) گرامی داشته می‌شوند.

(ای رسول) چه شده است کافران را که (با تمسخر) به جانبت می‌شتابند؟!

این کافران را چه می‌شود که با سرعت نزد تو می‌آیند...

از راست و چپ گروه گروه (باز پراکنده می‌شوند و به دین خدا نمی‌گروند).

از راست و چپ، گروه گروه (و آرزوی بهشت دارند)!

آیا هر یک طمع دارند که باز آنها را در بهشت با ناز و نعمت داخل کنند؟!

آیا هر یک از آنها (با این اعمال زشتش) طمع دارد که او را در بهشت پر نعمت الهی وارد کنند؟!

هرگز این نشود (چون) آنها خود می‌دانند که ما آنها را از چه (نطفه پستی) آفریده‌ایم (باز به آفریننده خود ایمان نمی‌آورند و به کفر می‌شتابند و طمع آن دارند که چون مؤمنان به بهشت روند).

هرگز چنین نیست؛ ما آنها را از آنچه خودشان می‌دانند آفریده‌ایم!

چنین نیست، سوگند به خدای مشرق‌ها و مغرب‌ها که ما قادریم.

سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها که ما قادریم...

که به جای آنها خلقی بهتر از آنها بیافرینیم و هرگز کسی (به قدرت و قوت) بر ما سبقت نخواهد یافت.

که جای آنان را به کسانی بدهیم که از آنها بهترند؛ و ما هرگز مغلوب نخواهیم شد!

پس آنها را به کفر و ضلالت خود بگذار که به بازیچه دنیا دل بازند تا با روزی که وعده عذاب آنهاست رو به رو شوند.

آنان را به حال خود واگذار تا در باطل خود فروروند و بازی کنند تا زمانی که روز موعود خود را ملاقات نمایند!

آن روزی که به سرعت سر از قبرها برآورده، گویی به سوی بتها (و نتیجه پرستش غیر خدا) می‌شتابند.

همان روز که از قبرها بسرعت خارج می‌شوند، گویی به سوی بتها می‌دوند...

در حالی که چشمهاشان (از هول و وحشت قیامت) به خواری فرو افتاده و ذلّت (کفر و عصیان) بر آنها احاطه کرده، این همان روزی است که به آنها وعده می‌دادند.

در حالی که چشمهایشان از شرم و وحشت به زیر افتاده، و پرده‌ای از ذلّت و خواری آنها را پوشانده است! این همان روزی است که به آنها وعده داده می‌شد!