بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٱلرَّحْمَٰنُ
◇
خدای بخشنده،
خداوند رحمان،
عَلَّمَ ٱلْقُرْءَانَ
◇
(به رسولش) قرآن آموخت.
قرآن را تعلیم فرمود،
خَلَقَ ٱلْإِنسَٰنَ
◇
انسان را خلق کرد.
انسان را آفرید،
عَلَّمَهُ ٱلْبَيَانَ
◇
به او تعلیم نطق و بیان فرمود.
و به او «بیان» را آموخت.
ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ
◇
خورشید و ماه به حساب معیّن به گردشند.
خورشید و ماه با حساب منظّمی می‌گردند،
وَٱلنَّجْمُ وَٱلشَّجَرُ يَسْجُدَانِ
◇
و گیاهان و درختان هم به سجده او سر به خاک اطاعت نهاده‌اند.
و گیاه و درخت برای او سجده می‌کنند!
وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلْمِيزَانَ
◇
و آسمان را او کاخی رفیع گردانید و میزان (عدل و نظم) را در عالم وضع فرمود.
و آسمان را برافراشت، و میزان و قانون (در آن) گذاشت،
أَلَّا تَطْغَوْا۟ فِى ٱلْمِيزَانِ
◇
(و حکم کرد) که هرگز در میزان (عدل و احکام شرع من) تعدّی و نافرمانی مکنید.
تا در میزان طغیان نکنید (و از مسیر عدالت منحرف نشوید)،
وَأَقِيمُوا۟ ٱلْوَزْنَ بِٱلْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا۟ ٱلْمِيزَانَ
◇
و هر چیز را به ترازوی عدل و انصاف بسنجید و هیچ در میزان کم فروشی و نادرستی مکنید.
و وزن را بر اساس عدل برپا دارید و میزان را کم نگذارید!
وَٱلْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ
◇
و زمین را (با هزاران نعمت) برای (زندگانی) خلق مقرّر فرمود.
زمین را برای خلایق آفرید،
فِيهَا فَٰكِهَةٌ وَٱلنَّخْلُ ذَاتُ ٱلْأَكْمَامِ
◇
که در آن میوه‌های گوناگون و نخل خرمای با پوشش برگ و شکوفه و غلاف است.
که در آن میوه‌ها و نخلهای پرشکوفه است،
وَٱلْحَبُّ ذُو ٱلْعَصْفِ وَٱلرَّيْحَانُ
◇
و هم حبوبات متنوع که دارای برگ و گل است و نیز ریاحین است.
و دانه‌هایی که همراه با ساقه و برگی است که بصورت کاه درمی‌آید، و گیاهان خوشبو!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می‌کنید (شما ای گروه جنّ و انس)؟!
خَلَقَ ٱلْإِنسَٰنَ مِن صَلْصَٰلٍ كَٱلْفَخَّارِ
◇
انسان را خدا از خشک گلی مانند گل کوزه گران (بدین حسن و زیبایی) آفرید.
انسان را از گِل خشکیده‌ای همچون سفال آفرید،
وَخَلَقَ ٱلْجَآنَّ مِن مَّارِجٍ مِّن نَّارٍ
◇
و جنّیان را از رخشنده شعله آتش خلق کرد.
و جنّ را از شعله‌های مختلط و متحرّک آتش خلق کرد!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
رَبُّ ٱلْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ ٱلْمَغْرِبَيْنِ
◇
آن خدایی که آفریننده دو مشرق و دو مغرب است (یکی مشرق و مغرب تابستان مطلع سرطان، و یکی زمستان مطلع جدی).
او پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
مَرَجَ ٱلْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ
◇
اوست که دو دریا (ی آب شور و گوارا) را به هم در آمیخت تا به هم برخورد کنند.
دو دریای مختلف (شور و شیرین، گرم و سرد) را در کنار هم قرار داد، در حالی که با هم تماس دارند؛
بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَّا يَبْغِيَانِ
◇
و میان آن دو دریا برزخ و فاصله‌ای است که تجاوز به حدود یکدیگر نمی‌کنند.
در میان آن دو برزخی است که یکی بر دیگری غلبه نمی‌کند (و به هم نمی‌آمیزند)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
يَخْرُجُ مِنْهُمَا ٱللُّؤْلُؤُ وَٱلْمَرْجَانُ
◇
از آن دو دریا لؤلؤ و مرجان گرانبها بیرون آید.
از آن دو، لؤلؤ و مرجان خارج می‌شود.
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
وَلَهُ ٱلْجَوَارِ ٱلْمُنشَـَٔاتُ فِى ٱلْبَحْرِ كَٱلْأَعْلَٰمِ
◇
و او راست کشتیهای بزرگ بادبان برافراشته مانند کوه که به دریا در گردشند.
و برای اوست کشتیهای ساخته شده که در دریا به حرکت درمی‌آیند و همچون کوهی هستند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ
◇
هر که روی زمین است دستخوش مرگ و فناست.
همه کسانی که روی آن [= زمین] هستند فانی می‌شوند،
وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو ٱلْجَلَٰلِ وَٱلْإِكْرَامِ
◇
و زنده ابدی ذات خدای با جلال و عظمت توست.
و تنها ذات ذوالجلال و گرامی پروردگارت باقی می‌ماند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
يَسْـَٔلُهُۥ مَن فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِى شَأْنٍ
◇
هر که در آسمانها و زمین است همه از او (حوائج خود را) می‌طلبند و او هر روز به شأن و کاری (در تکمیل و افاضه به خلق) پردازد.
تمام کسانی که در آسمانها و زمین هستند از او تقاضا می‌کنند، و او هر روز در شأن و کاری است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ ٱلثَّقَلَانِ
◇
ای گروه انس و جنّ به زودی به حساب کار شما هم خواهیم پرداخت.
بزودی به حساب شما می‌پردازیم ای دو گروه انس و جنّ!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
يَٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ إِنِ ٱسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا۟ مِنْ أَقْطَارِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ فَٱنفُذُوا۟ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَٰنٍ
◇
ای گروه جنّ و انس، اگر می‌توانید از اطراف آسمانها و زمین (و از قبضه قدرت الهی) بیرون شوید، بیرون شوید (ولی این خیال محالی است زیرا) هرگز خارج از ملک و سلطنت خدا نتوانید شد.
ای گروه جنّ و انس! اگر می‌توانید از مرزهای آسمانها و زمین بگذرید، پس بگذرید، ولی هرگز نمی‌توانید، مگر با نیرویی (فوق العاده)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ
◇
(اگر به کفر و طغیان گرایید) بر شما شراره‌های آتش و مس گداخته فروریخته شود و هیچ نصرت و نجاتی نیابید.
شعله‌هایی از آتش بی‌دود، و دودهایی متراکم بر شما فرستاده می‌شود؛ و نمی‌توانید از کسی یاری بطلبید!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فَإِذَا ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتْ وَرْدَةً كَٱلدِّهَانِ
◇
پس آنگاه که آسمان شکافته شود تا چون گل سرخ گون و چون روغن مذاب و روان گردد (آن روز سخت هولناک از گنه پشیمان شوید).
در آن هنگام که آسمان شکافته شود و همچون روغن مذاب گلگون گردد (حوادث هولناکی رخ می‌دهد که تاب تحمل آن را نخواهید داشت)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فَيَوْمَئِذٍ لَّا يُسْـَٔلُ عَن ذَنۢبِهِۦٓ إِنسٌ وَلَا جَآنٌّ
◇
پس در آن روز هیچ از گناه انس و جنّ باز نپرسند (چون خدا و فرشتگان از گناهان خلق آگاهند).
در آن روز هیچ کس از انس و جنّ از گناهش سؤال نمی‌شود (و همه چیز روشن است)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
يُعْرَفُ ٱلْمُجْرِمُونَ بِسِيمَٰهُمْ فَيُؤْخَذُ بِٱلنَّوَٰصِى وَٱلْأَقْدَامِ
◇
(آن روز) بدکاران به سیمایشان شناخته شوند، پس موی پیشانی آنها را با پاهایشان بگیرند (و در آتش دوزخ افکنند).
مجرمان از چهره‌هایشان شناخته می‌شوند؛ و آنگاه آنها را از موهای پیش سر، و پاهایشان می‌گیرند (و به دوزخ می‌افکنند)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
هَٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِى يُكَذِّبُ بِهَا ٱلْمُجْرِمُونَ
◇
این همان دوزخی است که بدکاران تکذیب می‌کردند.
این همان دوزخی است که مجرمان آن را انکار می‌کردند!
يَطُوفُونَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ حَمِيمٍ ءَانٍ
◇
اینک میان آن جهنّم و در حمیم سوزان آن می‌گردند.
امروز در میان آن و آب سوزان در رفت و آمدند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ
◇
و هر که از مقام (قهر و کبریایی) خدایش بترسد او را دو باغ بهشت خواهد بود.
و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ بهشتی است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
ذَوَاتَآ أَفْنَانٍ
◇
در آن دو بهشت انواع گوناگون میوه‌ها و نعمتهاست.
(آن دو باغ بهشتی) دارای انواع نعمتها و درختان پرطراوت است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِمَا عَيْنَانِ تَجْرِيَانِ
◇
در آن دو بهشت دو چشمه آب (تسنیم و سلسبیل) روان است.
در آنها دو چشمه همیشه جاری است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِمَا مِن كُلِّ فَٰكِهَةٍ زَوْجَانِ
◇
در آن دو بهشت از هر میوه‌ای دو نوع است.
در آن دو، از هر میوه‌ای دو نوع وجود دارد (هر یک از دیگری بهتر)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ فُرُشٍۭ بَطَآئِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَجَنَى ٱلْجَنَّتَيْنِ دَانٍ
◇
در حالتی که بهشتیان بر بسترهایی که آستر آنها از حریر و استبرق است (در کمال عزّت) تکیه زده‌اند و میوه درختانش در همان تکیه گاه در دسترس آنهاست.
این در حالی است که آنها بر فرشهایی تکیه کرده‌اند با آسترهائی از دیبا و ابریشم، و میوه‌های رسیده آن دو باغ بهشتی در دسترس است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِنَّ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَآنٌّ
◇
در آن بهشتها زنان زیبای با حیائی است (که به چشم پر ناز جز به شوهر خود ننگرند) و دست هیچ کس از جن و انس پیش از آنها بدان زنان نرسیده است.
در آن باغهای بهشتی زنانی هستند که جز به همسران خود عشق نمی‌ورزند؛ و هیچ انس و جنّ پیش از اینها با آنان تماس نگرفته است.
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
كَأَنَّهُنَّ ٱلْيَاقُوتُ وَٱلْمَرْجَانُ
◇
آن زنان حور العین (در صفا و لطافت) گویی یاقوت و مرجانند.
آنها همچون یاقوت و مرجانند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
هَلْ جَزَآءُ ٱلْإِحْسَٰنِ إِلَّا ٱلْإِحْسَٰنُ
◇
آیا پاداش نکویی و احسان جز نکویی و احسان است؟
آیا جزای نیکی جز نیکی است؟!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ
◇
و ورای آن دو بهشت دو بهشت دیگر است.
و پایین تر از آنها، دو باغ بهشتی دیگر است.
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
مُدْهَآمَّتَانِ
◇
که درختان آن دو بهشت در منتهای سبزی و خرّمی است.
هر دو خرّم و سرسبزند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِمَا عَيْنَانِ نَضَّاخَتَانِ
◇
در آن دو بهشت دیگر هم دو چشمه آب گوارا می‌جوشد.
در آنها دو چشمه جوشنده است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِمَا فَٰكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ
◇
در آن دو بهشت نیز هرگونه میوه خوش و خرما و انار بسیار است.
در آنها میوه‌های فراوان و درخت خرما و انار است!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
فِيهِنَّ خَيْرَٰتٌ حِسَانٌ
◇
در آن بهشتها نیکو زنان با حسن و جمال بسیارند.
و در آن باغهای بهشتی زنانی نیکو خلق و زیبایند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
حُورٌ مَّقْصُورَٰتٌ فِى ٱلْخِيَامِ
◇
حورانی در سراپرده‌های خود (مستور از چشم بیگانگان).
حوریانی که در خیمه‌های بهشتی مستورند!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَآنٌّ
◇
که پیش از شوهران دست هیچ کس از جن و انس بدان زنان نرسیده است.
هیچ انس و جنّ پیش از ایشان با آنها تماس نگرفته (و دوشیزه‌اند)!
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِىٍّ حِسَانٍ
◇
در حالتی که بهشتیان (با حور العین) بر رفرف سبز (وجد و عزّت) و بساط زیبا (ی فخر و دولت) تکیه زده‌اند.
این در حالی است که بهشتیان بر تختهایی تکیه زده‌اند که با بهترین و زیباترین پارچه‌های سبزرنگ پوشانده شده است.
فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
◇
(الا ای جنّ و انس) کدامین نعمتهای خدایتان را انکار می‌کنید؟
پس کدامین نعمتهای پروردگارتان را انکار می‌کنید؟!
تَبَٰرَكَ ٱسْمُ رَبِّكَ ذِى ٱلْجَلَٰلِ وَٱلْإِكْرَامِ
◇
بزرگوار و مبارک نام پروردگار توست که خداوند جلال و عزّت و احسان و کرامت است.
پربرکت و زوال‌ناپذیر است نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو!
