سوره ذاریات

قسم به نفس بادهای عالم که (به امر حق بذرافشانی کنند و تخم نباتات را به هر جا) نیکو بپرا کنند.

سوگند به بادهایی که (ابرها را) به حرکت درمی‌آورند،

قسم به ابرها که بار سنگین (باران را به امر حق) به دوش گیرند (تا به هر جا مأمورند فرو بارند).

سوگند به آن ابرها که بار سنگینی (از باران را) با خود حمل می‌کنند،

قسم به کشتی‌ها که آسان (به روی آب) روان شوند.

و سوگند به کشتیهایی که به آسانی به حرکت درمی‌آیند،

قسم به فرشتگان که کار جهانیان را (به اذن خدا) قسمت کنند.

و سوگند به فرشتگانی که کارها را تقسیم می‌کنند،

قسم به اینان که آنچه شما را وعده دادند همه صدق و حقیقت است.

(آری سوگند به همه اینها) که آنچه به شما وعده شده قطعاً راست است؛

و البته جزای اعمال، روزی واقع خواهد گردید.

و بی‌شکّ (رستاخیز) و جزای اعمال واقع‌شدنی است!

قسم به آسمان که در آن راههای بسیار است.

قسم به آسمان که دارای چین و شکنهای زیباست،

که شما (مردم نادان) در اختلاف سخن باز ماندید (و حقیقت قرآن و رسول حق را نیافته شعر و سحر و ساحرش خواندید).

که شما (درباره قیامت) در گفتاری مختلف و گوناگونید!

از این قرآن هر که را شایسته فهم آن نبود هم آخر روگردان کنند.

(تنها) کسی از ایمان به آن منحرف می‌شود که از قبول حقّ سرباز می‌زند!

کشته باد و نابود آنان که دروغ بندند (و قرآن را سحر و فسانه برخوانند).

کشته باد دروغگویان (و مرگ بر آنها)!

آنان که در ضلالت و غفلت زیستند.

همانها که در جهل و غفلت فرو رفته‌اند،

باز می‌پرسند که پس این روز جزاکی خواهد بود؟

و پیوسته سؤال می‌کنند: «روز جزا چه موقع است؟!»

آن روز خواهد بود که آنها را به آتش بسوزانند و معذّب کنند.

(آری) همان روزی است که آنها را بر آتش می‌سوزانند!

(و خطاب قهر کنند که) اینک بچشید کیفر خود را، این همان عذابی است که خود به تعجیل می‌خواستید.

(و گفته می‌شود:) بچشید عذاب خود را، این همان چیزی است که برای آن شتاب داشتید!

(آن روز) متقیان همه در بهشت و بر لب چشمه‌های آب غنوده‌اند.

به یقین، پرهیزگاران در باغهای بهشت و در میان چشمه‌ها قرار دارند،

همان نعمتها که خدایشان به آنها عطا کند فراگیرند چرا که پیش از آن مردمی نیکوکار بودند.

و آنچه پروردگارشان به آنها بخشیده دریافت می‌دارند، زیرا پیش از آن (در سرای دنیا) از نیکوکاران بودند!

از شب اندکی را خواب می‌کردند.

آنها کمی از شب را می‌خوابیدند،

و سحرگاهان از درگاه خدا طلب آمرزش و مغفرت می‌کردند.

و در سحرگاهان استغفار می‌کردند،

و در اموالشان بر فقیر سائل و محروم حقّی منظور می‌داشتند.

و در اموال آنها حقّی برای سائل و محروم بود!

و (بدانید که) در روی زمین برای اهل یقین ادله‌ای (از قدرت الهی) پدیدار است.

و در زمین آیاتی برای جویندگان یقین است،

و هم در نفوس خود شما مردم، آیا نمی‌نگرید؟

و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیا نمی‌بینید؟!

و روزی شما با همه وعده‌ها که به شما می‌دهند در آسمان است.

و روزی شما در آسمان است و آنچه به شما وعده داده می‌شود!

پس به خدای آسمان و زمین قسم که این (وعده و رزق مقدّر) به مانند تکلّمی که با یکدیگر می‌کنید حقّ و حقیقت است.

سوگند به پروردگار آسمان و زمین که این مطلب حقّ است همان گونه که شما سخن می‌گویید!

آیا حکایت مهمانان گرامی ابراهیم (فرشتگان) به تو رسیده است؟

آیا خبر مهمانهای بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است؟

هنگامی که بر او وارد شدند و سلام گفتند و او جواب سلام گفت و فرمود که شما مردمی ناشناس می‌باشید.

در آن زمان که بر او وارد شدند و گفتند: «سلام بر تو!» او گفت: «سلام بر شما که جمعیّتی ناشناخته‌اید!»

آن‌گاه پنهانی نزد اهل بیت خود رفت و کباب گوساله فربهی نزد مهمانان باز آورد.

سپس پنهانی به سوی خانواده خود رفت و گوساله فربه (و بریان شده‌ای را برای آنها) آورد،

غذا را نزد آنها گذارد (آنها توجهی به غذا نکردند) ابراهیم گفت: شما غذا تناول نمی‌کنید؟

و نزدیک آنها گذارد، (ولی با تعجّب دید دست بسوی غذا نمی‌برند) گفت: «آیا شما غذا نمی‌خورید؟!»

آن گاه (از اینکه بی‌اجازه بر او وارد شده و غذا هم نخوردند) سخت از آنها بیم و اندیشه کرد، آن فرشتگان گفتند: هیچ مترس، و او را به پسری دانا (یعنی اسحاق) بشارت دادند.

و از آنها احساس وحشت کرد، گفتند: «نترس (ما رسولان و فرشتگان پروردگار توایم)!» و او را بشارت به تولّد پسری دانا دادند.

در آن حال زن ابراهیم (ساره) با فریاد شادمانی روی به آنها آورد و (از شوق) سیلی به صورت زد و گفت: (ای عجب) من زنی پیر و نازا هستم (چگونه پسری توانم زایید).

در این هنگام همسرش جلو آمد در حالی که (از خوشحالی و تعجّب) فریاد می‌کشید به صورت خود زد و گفت: «(آیا پسری خواهم آورد در حالی که) پیرزنی نازا هستم؟!»

فرشتگان گفتند: خدای تو چنین فرموده که او به مصالح خلق آگاه و (به حال بندگان) داناست.

گفتند: «پروردگارت چنین گفته است، و او حکیم و داناست!»

ابراهیم گفت: ای رسولان حق، باز گویید که شما برای چه کار مأمورید؟

(ابراهیم) گفت: «مأموریت شما چیست ای فرستادگان (خدا)؟»

گفتند: ما بر قوم بدکاری فرستاده شده‌ایم (یعنی قوم لوط).

گفتند: «ما به سوی قوم مجرمی فرستاده شده‌ایم...

تا بر سر آنها از گل سنگباران کنیم.

تا بارانی از «سنگ - گِل» بر آنها بفرستیم؛

که آن سنگها نزد پروردگار تو معیّن و نشاندار برای ستمکاران است.

سنگهایی که از ناحیه پروردگارت برای اسرافکاران نشان گذاشته شده است!»

پس، از اهل ایمان هر که بود از آن دیار خارج کردیم.

ما مؤمنانی را که در آن شهرها (ی قوم لوط) زندگی می‌کردند (قبل از نزول عذاب) خارج کردیم،

و در همه آن دیار جز یک خانه (لوط) دیگر مسلم خداپرست نیافتیم.

ولی جز یک خانواده باایمان در تمام آنها نیافتیم!

و در آن دیار (که ویران کردیم) برای آنان که از عذاب دردناک (قهر خدا) می‌ترسند آیت عبرتی واگذاردیم.

و در آن (شهرهای بلا دیده) نشانه‌ای روشن برای کسانی که از عذاب دردناک می‌ترسند به جای گذاردیم.

و نیز در (رسالت) موسی (آیت عبرت است) که با معجزه روشن به سوی فرعونیانش فرستادیم.

و در (زندگی) موسی نیز (نشانه و درس عبرتی بود) هنگامی که او را با دلیلی آشکار به سوی فرعون فرستادیم؛

و فرعون به غرور ملک و قدرت (از طاعت حق) سرکشید و گفت که موسی ساحر یا دیوانه است.

امّا او با تمام وجودش از وی روی برتافت و گفت: «این مرد یا ساحر است یا دیوانه!»

ما هم او را با همه سپاهش (به قهر) گرفتیم و به دریا انداختیم که در خور هر نکوهش و ملامت بود.

از این رو ما او و لشکریانش را گرفتیم و به دریا افکندیم در حالی که در خور سرزنش بود!

و نیز در قوم عاد که بر هلاکشان تندباد خزان فرستادیم (عبرت خلق است).

و (همچنین) در سرگذشت «عاد» (آیتی است) در آن هنگام که تندبادی بی‌باران بر آنها فرستادیم،

که آن باد هلاک به چیزی نمی‌گذشت جز آنکه آن را مانند استخوان پوسیده می‌گردانید.

که بر هیچ چیز نمی‌گذشت مگر اینکه آن را همچون استخوانهای پوسیده می‌ساخت.

و هم در قوم ثمود (بر خلق عبرتی است) که به آنان گفته شد: اینک گرم تعیّش و تمتّع (حیوانی) باشید تا هنگام معیّن (که وعده انتقام حق فرا می‌رسد).

و نیز در سرگذشت قوم «ثمود» عبرتی است در آن هنگام که به آنان گفته شد: «مدّتی کوتاه بهره‌مند باشید (و سپس منتظر عذاب)!»

آنها هم از فرمان خدای خود سرکشیدند پس آنها را صاعقه آتش درگرفت در حالی که (هلاک خویش را) به چشم مشاهده می‌کردند.

آنها از فرمان پروردگارشان سرباز زدند، و صاعقه آنان را فراگرفت در حالی که (خیره خیره) نگاه می‌کردند (بی‌آنکه قدرت دفاع داشته باشند)!

در حالی که نه هیچ توانایی برخاستن (و گریختن) داشتند و نه هیچ یار و مددکاری یافتند.

چنان بر زمین افتادند که توان برخاستن نداشتند و نتوانستند از کسی یاری طلبند!

و پیش از این اقوام هم قوم نوح را هلاک کردیم که مردمی فاسق و نابکار بودند.

همچنین قوم نوح را پیش از آنها هلاک کردیم، چرا که قوم فاسقی بودند!

و کاخ رفیع آسمان را ما به قدرت خود برافراشتیم و ماییم که مقتدریم.

و ما آسمان را با قدرت بنا کردیم، و همواره آن را وسعت می‌بخشیم!

و زمین را بگستردیم و چه نیکو مهدی بگستردیم.

و زمین را گستردیم، و چه خوب گستراننده‌ای هستیم!

و از هر چیزی دو نوع (نر و ماده) بیافریدیم تا مگر متذکر (حکمت خدا) شوید.

و از هر چیز دو جفت آفریدیم، شاید متذکّر شوید!

باری، به درگاه خدا گریزید، که من از جانب او با بیانی روشن شما را می‌ترسانم.

پس به سوی خدا بگریزید، که من از سوی او برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکارم!

و هرگز با خدای یکتا خدایی دیگر نپرستید که من از جانب او با بیانی روشن شما را می‌ترسانم.

و با خدا معبود دیگری قرار ندهید، که من برای شما از سوی او بیم‌دهنده‌ای آشکارم!

همچنان (که تو را ای رسول تکذیب کردند) هیچ رسولی بر امم پیشین نیامد جز آنکه (او را تکذیب کرده و) گفتند: او ساحر یا دیوانه است.

این گونه است که هیچ پیامبری قبل از اینها بسوی قومی فرستاده نشد مگر اینکه گفتند: «او ساحر است یا دیوانه!»

آیا بر این تکذیب، مردم اعصار به یکدیگر سفارش کرده‌اند؟ (یا نه؟) بلکه این مردم (همه بالذّات) گروهی سرکش و نافرمانند.

آیا یکدیگر را به آن سفارش می‌کردند (که همه چنین تهمتی بزنند)؟! نه، بلکه آنها قومی طغیانگرند.

پس (تو هم ای رسول ما) از این مردم کافر روی بگردان که (اتمام حجّت کردی و) دیگر هیچ در خور نکوهش و ملامت نیستی.

حال که چنین است از آنها روی بگردان که هرگز در خور ملامت نخواهی بود؛

و (امّت را) تذکّر و پند می‌ده که پند و تذکّر (اگر کافران را نفع ندهد) مؤمنان را سودمند افتد.

و پیوسته تذکّر ده، زیرا تذکّر مؤمنان را سود می‌بخشد.

و من جنّ و انس را نیافریدم مگر برای اینکه مرا (به یکتایی) پرستش کنند.

من جنّ و انس را نیافریدم جز برای اینکه عبادتم کنند (و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند)!

من از (خلق) آنها رزق و طعام (و هیچ گونه سودی) بر خود نخواستم.

هرگز از آنها روزی نمی‌خواهم، و نمی‌خواهم مرا اطعام کنند!

همانا روزی بخشنده خلق تنها خداست که صاحب قوّت و قدرت ابدی است.

خداوند روزی‌دهنده و صاحب قوّت و قدرت است!

پس این ستمکاران را هم گناهی و کیفری مانند اصحاب و امثالشان (از امم پیشین) خواهد بود، باری آن را به عجله از من نخواهند (و به مهلتی که دادیم مغرور نشوند البتّه روز انتقامشان می‌رسد).

و برای کسانی که ستم کردند، سهم بزرگی از عذاب است همانند سهم یارانشان (از اقوام ستمگر پیشین)؛ بنابر این عجله نکنند!

پس (آن گاه که زمان کیفر فرا رسید) وای بر آنان که کافر شدند از آن روز سختی که (رسولان) به آنها وعده می‌دهند (که در دنیا به قتل و اسارت و در عقبی به قهر و عقوبت محکومند).

پس وای بر کسانی که کافر شدند از روزی که به آنها وعده داده می‌شود!