جنگ جایگاه واقعی بازار سرمایه در اقتصاد ایران را آشکار کرد
به گزارش خبرنگار مهر، امروز یکشنبه یکم آذر ۱۴۰۵، در دومین روز از دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران، پنل تخصصی «درسآموختههای بازار سرمایه از شوکهای اخیر» با بررسی تجربه بازار سرمایه در مواجهه با دو جنگ اخیر برگزار شد.
امیر بهداد سلامی، مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار، در این پنل با اشاره به دستاوردهای بازار سرمایه در مواجهه با شوکهای اخیر اظهار کرد: یکی از مهمترین نتایج این تجربه، پذیرش جایگاه بازار سرمایه بهعنوان یکی از ارکان حیاتی ثبات مالی و استحکام اقتصاد ایران بود. اهمیت این بازار پیش از این نیز در مباحث نظری مطرح میشد، اما تحولات اخیر موجب شد این موضوع در عمل نیز مورد توجه ارکان مختلف حاکمیت قرار گیرد.
وی افزود: دستاورد دیگر، به رسمیت شناخته شدن بازار سرمایه بهعنوان یکی از ابزارها و مسیرهای بازآفرینی اقتصاد است. هماهنگیها و حمایتهایی که در جریان بحرانهای اخیر شکل گرفت، نشان داد درباره نقش بازار سرمایه در عبور اقتصاد ایران از شرایط دشوار، وفاق بیشتری میان نهادهای اقتصادی و حاکمیتی ایجاد شده است.
تجربه کشورها بدون توجه به شرایط داخلی قابل الگوبرداری نیست
سلامی با بیان اینکه نمیتوان تجربه کشورها را در مواجهه با بحرانها بهصورت کامل و بدون توجه به شرایط داخلی الگوبرداری کرد، توضیح داد: هیچ دو کشوری شرایط یکسانی ندارند و حتی شوکهای مختلف در یک کشور نیز از نظر ابعاد و ویژگیها متفاوت هستند. بنابراین، تجربههای بینالمللی میتوانند در طراحی راهبردها و تاکتیکها راهگشا باشند، اما تصمیمگیری نهایی باید متناسب با شرایط هر بحران انجام شود.
مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به تفاوت کارکرد بخشهای مختلف بازار سرمایه ادامه داد: صندوقهای سرمایهگذاری، بورس انرژی، بورس کالا، بازار سهام و اوراق بدهی، ماهیت و کارکردهای متفاوتی دارند و نمیتوان برای همه آنها تصمیم یکسانی اتخاذ کرد.
وی با تأکید بر اینکه کارکرد واقعی بازار از باز بودن اسمی سامانه معاملات اهمیت بیشتری دارد، گفت: زمانی میتوان به تداوم فعالیت بازار امیدوار بود که خدمات اصلی آن از جمله دسترسی عادلانه سرمایهگذاران، انتقال وجوه و تسویه معاملات برقرار باشد.
آمادگی پیش از بحران باید به سایر نهادها تسری پیدا کند
سلامی آمادگی پیش از وقوع بحران را یکی از مهمترین درسآموختههای جنگهای اخیر دانست و افزود: به نظر میرسد عملکرد بهتر بازار سرمایه در جنگ رمضان نسبت به جنگ ۱۲ روزه، تا حد زیادی حاصل تجربه و آمادگیهایی بود که در بحران نخست به دست آمد. اکنون باید این آمادگی به سایر نهادهای درگیر نیز تسری پیدا کند و سناریوهای مختلف برای مواجهه با بحرانهای احتمالی تدوین شود.
وی با تفکیک سناریوهای احتمالی بحران توضیح داد: در صورت تکرار شوکهایی مشابه تجربههای گذشته، استفاده از سازوکارهایی مانند بازگشایی مشروط و مدیریت نقدشوندگی میتواند راهگشا باشد؛ اما در صورت بروز اختلالهای فراگیر یا بحرانهای فرسایشی، حفظ حداقل خدمات حیاتی، صیانت از مالکیت داراییهای سرمایهگذاران و سپس بازیابی توان عملیاتی بازار باید در اولویت قرار گیرد.
معیار ارزیابی عملکرد بازار نباید به شاخصها محدود شود
مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه معیار ارزیابی موفقیت بازار در بحران نباید صرفاً به ثبات یا رشد شاخصها محدود شود، ادامه داد: دسترسی سرمایهگذاران، امکان تسویه، نقدشوندگی و تداوم تأمین مالی نیز باید بهعنوان شاخصهای اصلی عملکرد بازار در شرایط بحرانی مورد توجه قرار گیرند.
سلامی با تأکید بر ضرورت همکاری میان نهادهای مختلف اقتصادی گفت: بانکها، نظام پرداخت، نهادهای فناوری، نهادهای امنیتی و قضایی و دستگاههای اقتصادی باید در چارچوبی هماهنگ برای حفظ تابآوری بازار سرمایه اقدام کنند؛ زیرا اختلال در عملکرد این بازار میتواند به سایر بخشهای نظام مالی نیز سرایت کند.
وی با اشاره به ضرورت نهادینهسازی تجربههای اخیر پیشنهاد کرد سناریوهای بحران در قالب اسناد عملیاتی تدوین و در بازههای زمانی مشخص از طریق مانورهای دورهای آزموده شوند. به گفته او، تجربه برخی کشورها از جمله انگلستان در طراحی سناریوهای زمانبندیشده برای مواجهه با بحرانهای مختلف، میتواند در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد.