در حال باز کردن صفحه… محتوای تازه در راه است
«مَم» یا خرس سیاه بلوچی؛ کمیاب ترین پستاندار ایران در خطر جدی انقراض
عمومی مهر
«مَم» یا خرس سیاه بلوچی؛ کمیاب ترین پستاندار ایران در خطر جدی انقراض
مهر عمومی

«مَم» یا خرس سیاه بلوچی؛ کمیاب ترین پستاندار ایران در خطر جدی انقراض

۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۱۲:۴۴ ۳ بازدید ۵ دقیقه مطالعه

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- فاطمه گلوی: خرس سیاه بلوچی که در گویش محلی مردم سیستان و بلوچستان با نام «مَم» شناخته می‌شود، از زیرگونه‌های نادر خرس سیاه آسیایی در ایران است.

این گونه پس از یوزپلنگ، دومین اولویت حفاظتی در میان پستانداران کشور به شمار می‌رود و پراکنش آن به مناطق محدودی از استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان محدود شده است.

تخریب زیستگاه، خشکسالی و کاهش منابع غذایی، خرس سیاه را به سکونتگاه‌های انسانی نزدیک کرده و تعارض با جوامع محلی را افزایش داده است. حفاظت پایدار از «مم بلوچی» بدون مدیریت زیستگاه، کاهش تعارض میان انسان و حیات‌وحش امکان‌پذیر نیست.

حفاظت از خرس سیاه بلوچی مستلزم صیانت از زیستگاه و مشارکت جوامع محلی است

الهام آبتین، مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار مهر، با تأکید بر اهمیت صیانت از خرس سیاه بلوچی، این گونه را یکی از جلوه‌های ارزشمند تنوع زیستی جنوب شرق کشور دانست و گفت: حفاظت از این گونه، مستلزم توجه همزمان به زیستگاه، منابع طبیعی و مشارکت جوامع محلی است.

آبتین اظهار کرد: خرس سیاه بلوچی بخشی مهم از سرمایه طبیعی استان به شمار می‌رود و حضور آن بیانگر ارزش اکولوژیک زیستگاه‌های طبیعی منطقه است؛ حفاظت از این گونه صرفاً به اقدامات مستقیم برای حمایت از یک جاندار محدود نمی‌شود، بلکه حفظ پوشش گیاهی، منابع آب، امنیت زیستگاه و توازن اکولوژیکی را نیز در بر می‌گیرد؛ مؤلفه‌هایی که برای استمرار حیات گونه‌های مختلف ضروری هستند.

وی با اشاره به فشارهایی که در سال‌های اخیر بر عرصه‌های طبیعی وارد می‌شود، افزود: تغییر و تخریب زیستگاه، خشکسالی، کاهش منابع غذایی، توسعه فعالیت‌های انسانی در محدوده‌های طبیعی و ایجاد مزاحمت برای حیات‌وحش از جمله عواملی هستند که می‌توانند شرایط زیستی گونه‌های جانوری را دشوار کنند.

مردم مهم‌ترین حافظان حیات وحش و محیط زیست هستند

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان ادامه داد: پایش زیستگاه‌ها، بررسی میدانی، تقویت اقدامات نظارتی، پیشگیری از تخریب عرصه‌های طبیعی و ارتقای آمادگی نیروهای حفاظتی از محورهای مهم در صیانت از گونه‌های ارزشمند محسوب می‌شوند؛ در این مسیر، محیط‌بانان با حضور در مناطق طبیعی، ثبت مشاهدات و شناسایی عوامل تهدید، نقش مؤثری در فراهم کردن زمینه اقدامات هدفمند حفاظتی دارند.

آبتین مشارکت مردم بومی و محلی را نیز از ارکان اصلی حفاظت دانست و بیان کرد: جوامع محلی به واسطه ارتباط مستمر با طبیعت و شناخت محیط زندگی خود، ظرفیت مهمی برای همراهی در برنامه‌های حفاظت دارند. تقویت این همکاری می‌تواند به کاهش آسیب‌ها و افزایش حساسیت عمومی نسبت به ارزش حیات‌وحش کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: مشاهده حیات‌وحش باید با حفظ فاصله و بدون دخالت در رفتار طبیعی جانور انجام شود و در صورت مشاهده شرایط غیرعادی، موضوع از مسیرهای رسمی به محیط‌بانان اطلاع داده شود.

مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان تأکید کرد: حفاظت از خرس سیاه بلوچی مسئولیتی مشترک میان نهادهای اجرایی، کارشناسان و مردم است؛ صیانت از این گونه و زیستگاه آن، بخشی از حفاظت میراث طبیعی استان و تضمین سلامت محیط زیست برای نسل‌های آینده به شمار می‌رود.

خرس سیاه بلوچی معروف به «مَم»؛ یکی از کمیاب‌ترین پستانداران ایران و از گونه‌های در معرض انقراض

اصغر مبارکی، کارشناس حوزه حیات‌وحش و مشاور مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار مهر گفت: خرس سیاه بلوچی که در میان جوامع محلی به «مَم» شهرت دارد، یکی از کمیاب‌ترین پستانداران ایران و از گونه‌های در معرض انقراض است؛ این حیوان در ارتفاعات و زیستگاه‌های جنوب شرق کشور زندگی می‌کند و پس از یوزپلنگ ایرانی، دومین اولویت حفاظتی پستانداران کشور به شمار می‌رود.

کارشناس حوزه حیات‌وحش و مشاور مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان ادامه داد: «مَم» ویژگی‌های زیستی منحصربه‌فردی دارد؛ خواب زمستانی ندارد، از درخت بالا می‌رود و رژیم غذایی شیرین‌پسند آن شامل میوه، خرما و عسل است؛ همین ویژگی‌ها، همراه با تخریب زیستگاه و تعارض با انسان، بقای این گونه ارزشمند را با خطر جدی مواجه کرده است.

مبارکی، در تشریح وضعیت این گونه اظهار داشت: خرس سیاه بلوچی موسوم به مَم در مناطقی از جمله نیک‌شهر، سرباز، راسک و قصرقند حضور دارد و به‌طور ویژه، منطقه حفاظت‌شده باهوکلات مهم‌ترین زیستگاه این گونه در جنوب شرق کشور است.

قاچاق توله‌ها، کاهش منابع طبیعی و تخریب زیستگاه‌ها عوامل انقراض مم

وی با تأکید بر اینکه این خرس در معرض انقراض قرار دارد، تصریح کرد:پس از یوزپلنگ ایرانی، خرس سیاه بلوچی دومین اولویت حفاظتی پستانداران کشور است و هرگونه غفلت از وضعیت آن، می‌تواند به حذف یکی از سرمایه‌های ارزشمند تنوع زیستی ایران منجر شود.

کارشناس حوزه حیات‌وحش و مشاور مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان، قاچاق فعال توله‌ها، تعارض با انسان، کاهش منابع غذایی و تخریب زیستگاه را از مهم‌ترین علل در معرض انقراض قرار گرفتن این خرس برشمرد و افزود: جذب شدن این حیوان به سمت زیستگاه‌های انسانی، مزارع و روستاها نیز خطر کشته شدن آن را به همراه دارد؛ زیرا حضور در نزدیکی سکونتگاه‌ها و مزارع محلی، زمینه تعارض با مردم و شکار غیرمجاز را افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به ویژگی‌های خاص رفتاری «مَم» گفت: این خرس بدون خواب زمستانی زندگی می‌کند و رژیم غذایی شیرین‌دار دارد؛ از درخت بالا می‌رود و میوه، خرما و عسل می‌خورد؛ به همین دلیل به سمت مزارع محلی جذب می‌شود و این مسئله، حفاظت از آن را پیچیده‌تر می‌کند.

مبارکی در پایان خاطرنشان کرد: حفاظت از خرس سیاه بلوچی نیازمند مشارکت جدی جوامع محلی، تقویت اقدامات حفاظتی در باهوکلات و کریدورهای زیستی، جلوگیری از قاچاق توله‌ها و کاهش تعارض با انسان است. بقای این گونه، بخشی از حفظ تعادل اکولوژیکی و سرمایه طبیعی منطقه محسوب می‌شود.

آل را نصب کن دسترسی سریع، بدون فروشگاه