تحلیل مبارزه تاکتیکی دو سرمربی باتجربه فوتبال ایران/ از ۴-۴-۲ تا ۴-۲-۳-۱، نقشههای متغیر پرسپولیس زیر ذرهبین
به گزارش ورزش سه، پیروزی پرگل پرسپولیس در تقابل دو رویکرد تاکتیکی و تلاش هر دو مربی برای کنترل جریان بازی جدای از صدرنشینی موقت ارزش زیادی برای مهدی تارتار داشت. پرسپولیس در جدال با پیکان، از پرس شدید و بازپسگیری سریع توپ تا تغییر چندباره آرایش هجومی، برنامههای متنوعی را به اجرا گذاشت، اما تیم حریف هم با استفاده از فضاهای بین خطوط و عبور از پرس اولیه، بارها ساختار دفاعی سرخپوشان را به چالش کشید.
در این مسابقه پرهیجان، هر دو تیم در فاز اول بازیسازی ضرباهنگ بالایی داشتند و تلاش میکردند با سرعت بخشیدن به گردش توپ، به زمین حریف نفوذ کنند. با این تفاوت که پیکان بیشتر به توپهای بلند، تصاحب توپهای دوم و سوم و سپس انتقال بازی به کنارهها متکی بود، درحالیکه پرسپولیس علاوه بر استفاده از توپهای بلند، به دنبال پرس شدید، بازپسگیری سریع توپ و بهرهبرداری از سرعت بازیکنان هجومی خود در انتقال مثبت بود.
در این گزارش تاکتیکی، نگاهی دقیق داریم به نقشه دو تیم، نقاط قوت و ضعف آنها و بازیکنانی که در شکلگیری الگوهای بازی نقش کلیدی داشتند:
پرسپولیس و پیکان در فاز اول بازیسازی رویکرد نسبتاً مشابهی داشتند. هر دو تیم ابتدا با چند پاس کوتاه سعی در حفظ توپ و جابهجایی حریف داشتند و سپس با ارسال توپهای بلند به زمین حریف، به دنبال تصاحب توپهای دوم و سوم بودند. هدف اصلی، بازیسازی با حداقل ضرب و رسیدن سریع به عمق دفاع حریف بود.
پیکان با سیستم 4-2-3-1 وارد زمین شد. برنامه این تیم در فاز اول بازیسازی، استفاده از توپهای بلند و حضور مؤثر در نبردهای توپ دوم و سوم بود. پس از تصاحب توپ نیز تلاش میکرد با انتقال بازی به کنارهها، از طریق ارسال از جناحین موقعیتسازی کند.
پرسپولیس در فاز دفاعی با ساختار 4-4-2 و رویکرد هایپرس وارد عمل میشد. این تیم با مشارکت شش بازیکن در پرس از جلو و پس از ازدستدادن توپ، با اجرای کانترپرس شدید، به دنبال بازپسگیری سریع مالکیت بود. رویکرد پرسپولیس در این مسابقه، پرس نفر به نفر بود.
با این حال، خط پرس پرسپولیس در برابر پاسهای پروگرسیو حریف آسیبپذیر بود و پیکان در چندین صحنه توانست با عبور از خطوط پرس، به فضاهای بین خطوط دسترسی پیدا کند.
رویکرد تاکتیکی پرسپولیس در این فصل، بهویژه در تیم تحت هدایت تارتار، ساختاری نسبتاً مشخص، ساده و قابل پیشبینی دارد. یکی از الگوهای اصلی این تیم، جلو کشیدن یکی از فولبکها و ایجاد عرض پنجنفره و گاهی ششنفره در مقابل خط دفاعی چهار یا پنجنفره حریف است.
آنها با ایجاد برتری عددی در منطقه حضور توپ (Overload)، تلاش میکنند فضاهای مناسبی برای نفوذ به پشت خط دفاعی حریف ایجاد کنند. با این حال، همین الگوی نسبتاً مشخص و قابل شناسایی باعث میشود مقابل تیمهای قدرتمندتر، اجرای برنامههای تهاجمی آنها با دشواری بیشتری همراه شود و حریف بتواند راهکارهای مناسبی برای خنثیکردن این الگو پیدا کند.
پرسپولیس مسابقه را با آرایش 4-4-2 آغاز کرد، سپس به 4-3-3 تغییر ساختار داد و مجدداً به 4-4-2 بازگشت. در دقایق پایانی نیز با تغییر به 4-2-3-1، علیپور را بهعنوان مهاجم نوک و تنها مهاجم تیم قرار داد.
۴. برنامههای تهاجمی و نقاط قوت پیکان
یکی از اهداف اصلی پیکان، استفاده از فضای پشت سر مجید عیدی بود؛ با این حال، این تیم در بهرهبرداری از این فضا چندان موفق عمل نکرد، چراکه ابرقویی روز بسیار خوبی را پشت سر گذاشت و در مهار حملات عملکرد مؤثری داشت.
پیکانیها با ایجاد پاکتهای دریافت و حضور در فضاهای بین خطوط، توانایی خوبی در شکستن ساختار پرس پرسپولیس داشتند؛ اما فقدان خلاقیت کافی و کیفیت فردی لازم در یکسوم هجومی باعث شد نتوانند از این برتری در دسترسی به فضاها، برای نفوذ مؤثر به عمق خط دفاعی پرسپولیس استفاده کنند.
همچنین مجید عیدی، پوریا پورعلی، محمدمهدی محبی و پوریا لطیفی از جمله بازیکنانی بودند که در ساختار پیکان نقش پرستریگر را ایفا میکردند.
بیفوما و عمری در فضاهای هافاسپیس جایگیریهای مناسبی داشتند و از این طریق به ایجاد گزینههای دریافت و پیشروی در ساختار هجومی پرسپولیس کمک میکردند. کیفیت جایگیری این دو بازیکن از نکات مثبت بازی پرسپولیس بود.
از سوی دیگر، پرسپولیس در طراحی ضدحملات نیز روی سرعت بازیکنانی مانند عمری، تیکدری، محبی و علیپور حساب ویژهای باز کرده بود.
هر دو تیم در فاز اول بازیسازی تمپوی بالایی داشتند و تلاش میکردند با سرعت بخشیدن به گردش توپ، به زمین حریف نفوذ کنند. با این تفاوت که پیکان بیشتر به توپهای بلند، تصاحب توپهای دوم و سوم و سپس انتقال بازی به کنارهها متکی بود. درحالیکه پرسپولیس علاوه بر استفاده از توپهای بلند، به دنبال پرس شدید، بازپسگیری سریع توپ و بهرهبرداری از سرعت بازیکنان هجومی خود در انتقال مثبت بود.
در نهایت، پرسپولیس توانست با تکیه بر کیفیت فردی بالاتر بازیکنان هجومی، سرعت در انتقال از دفاع به حمله و استفاده از فضاهای ایجادشده در ساختار دفاعی پیکان، برتری خود را به نتیجه تبدیل کند. در مقابل، پیکان با وجود موفقیت نسبی در عبور از خطوط پرس پرسپولیس و دسترسی به فضاهای بین خطوط، به دلیل کمبود خلاقیت و کیفیت در یکسوم هجومی، نتوانست از این موقعیتها بهرهبرداری مؤثری داشته باشد.