دنیا جنایات فرانسه را به یاد دارد
فائقه بزاز فرانسه را پیشتر با عطر و قهوه و برج ایفلش در ذهنمان قالب کرده بودند. اما تاریخ فرانسه مشحون از جنایت، کشتار و روزهای سیاهی است که بشریت از بیان آن شرم دارد. توحشی که از ذهن تاریخ پاک نمیشود.مضحک به نظر میآید؛ در دایرهالمعارف کشورها در ارتباط با فرانسه آمده است: «فرانسه یک کشور فراقارهای در اروپای غربی است که دارای منطقهها و قلمروهای بسیاری در آنسو دریاها است.» استفاده از تعابیر زیبا برای پوشش گذاشتن بر خوی وحشیگری و خودکامگی کشورهای اروپایی که استعمار مردم دیگر را حتی در فراسوی دریاها حق خود میدانند! و شاید همین مجوزی برای چندین دهه استعمارگری فرانسه در آفریقا بوده باشد. جنایاتی سرکوبگرانه که هزاران نفر را به کام مرگ کشاند و زندگی میلیونها نفر را دستخوش رنج و سختی کرد. جنایات استعماری فرانسه در آفریقاتاریخ فرانسه در آفریقا پر از جنایت، کشتار و شکنجه است. این کشور با اشغالهای استعماری خود که در سال ۱۵۲۴ آغاز شد، پنجههای سیاه خود را بر بیش از ۲۰ کشور در غرب و شمال آفریقا باز کرد و با توسعه این نقشه شوم، حدود ۳۵ درصد از قاره غنی و مملو از ذخایر آفریقا برای بیش از ۳۰۰ سال تحت سلطه فرانسه بود.کشورهایی مانند سنگال و ساحل عاج در آن سالها بهعنوان مراکز تجارت برده فرانسه مورد استفاده قرار گرفته، تمام منابع منطقه مورد بهرهبرداری قرار میگرفت.از سوی دیگر، قیامهای استقلالطلبانه مردمی که آب و خاکشان را حق مسلم خود میدانستند و از بهرهکشی فرانسه خسته شده بودند با خشونت سرکوب شد. پنج قرن استعمار و جنگهای استقلال در این منطقه سبب کشتار بیش از دو میلیون آفریقایی شد. نسلکشی در روآندا و کامروندر کامرون، یک حزب حامی استقلال که توسط مردم حمایت میشد، با خشم دولت فرانسه مواجه شد؛ اتفاقی که نسلکشی «بامیلکها» را رقم زد.در کتابی با عنوان «کامرون: جنگ پنهان در ریشههای آفریقای فرانسه، ۱۹۴۸-۱۹۷۱»، با بازگویی این فاجعه، ثبت شده است که سربازان فرانسوی ۴۰۰ هزار کامرونی را در بامیلکه نابود کردند. یکی از بازماندگان این جنگ میگوید: «این یک جنگ بیرحمانه بود؛ آنها زنان و کودکان را بمباران میکردند.» نظامیان فرانسوی در کامرون، روستاها را بمباران کرده و افراد را در پشت سیمهای خاردار جمع و آنها را شکنجه میکردند.فرانسه مسئولیت یکی از بدترین نسلکشیهای تاریخ جهان را نیز بر پشت خود یدک میکشد. حملاتی که در آن جان ۸۰۰ هزار نفر از «قوم توتسی» در روآندا گرفته شد. بیش از ۲۰۰۰ نفر کشته در چاد و مراکشدر کتاب «خشونت و مقاومت استعماری در چاد (۱۹۰۰-۱۹۶۰)»، نیز آمار دیگری از جنایات فرانسه در آفریقا ثبت شده است. در این کتاب آمده است که فرانسویها در چاد دهها روستا را به آتش کشیدند و بین هزار و ۵۰۰ تا دو هزار نفر را به قتل رساندند.در مراکش نیز در سال ۱۹۰۷، حمله فرانسویها باعث مرگ هزار و ۵۰۰ نفر تا سه هزار نفر در دو روز شد.این کشتار تنها به دنبال اعتراضات قبایلی رخ داد که مخالف استعمار فرانسه در این کشور بودند.قتلعام بهجای غرامتدر سنگال ماجرای وحشیانه دیگری رقم خود. سربازان فرانسوی تفنگداران سنگالی را که در جنگ جهانی دوم به نمایندگی از فرانسه جنگیده بودند، قتلعام کردند دلیلش هم درخواست دریافت کمکهزینه و مستمری از فرانسویان بود. مورخان گزارش میدهند که بهجای پرداخت غرامت، آنها کشته شدند. درواقع سزای کسانی که برای فرانسه جنگیده بودند مرگ بهجای غرامت بود. برخی گفتهاند فرانسه این سربازان سنگالی را در گورهای دستهجمعی دفن کرده است. ارتش فرانسه سرکوب شدیدی را نیز علیه مردم ماداگاسکار تحمیل کرد و دهها هزار نفر از مردم از طریق شکنجه، گروهبندی مجدد اجباری، اعدام و سوزاندن قتلعام شدند. فرانسه و جنایتهای جنگی در یمناگرچه مورخان فرانسوی و آفریقایی شواهد زیادی از جنایات استعماری کشف و ارائه کردهاند؛ اما مقامات فرانسوی پیوسته این فصل سیاه تاریخ را انکار و تلاش کردهاند تا آن را پنهان کنند. اگر در گذشته فرانسویان از جنایت آشکار علیه بشریت ابایی نداشتند امروز دستشان از آستین تجاوزگران سعودی بیرونزده است. بحران یمن و جنایتهایی که در این کشور با پشتیبانی غرب روی داده نیز نمونه دیگری از نقش فرانسه در جنایتهای جنگی این کشور در جهان بهشمار میرود.طی ماه ژوئن سال جاری چند نهاد حقوق بشری شکایتی جنائی به دادگاه قضائی پاریس علیه شرکتهای تسلیحاتی فرانسوی بهدلیل همدستی احتمالی آنها در جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در یمن ارائه کردند.اسناد زیادی از سازمانهای بینالمللی وجود دارد که نشان میدهد در طول جنگ، ائتلاف عربستان حملات بیشماری را علیه غیرنظامیان و همچنین خانهها، بازارها، بیمارستانها و مدارس غیرنظامیان انجام داده است.باوجود شواهد گسترده مبنی بر حملات بیرویه ائتلاف به غیرنظامیان یمن از سال ۲۰۱۵، فرانسه بیش از ۸ میلیارد یورو مواد جنگی، مهمات و خدمات تعمیر و نگهداری به عربستان و امارات طی دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ تحویل داده است.پرونده سیاه فرانسه در الجزایراستعمار فرانسه در الجزایر از مهمترین وقایع تاریخ سلطه است. جنایاتی که از لحاظ عمق و ابعاد فاجعه یک سروگردن از دیگر جنایات فرانسه در آفریقا بالاتر است. فرانسه در سال ۱۸۳۰ به بهانه یک اختلاف تجاری با یکی از تجار الجزایر به الجزایر حمله کرد. نیروهای فرانسوی پس از بمباران سنگین، الجزیره را تصرف کردند و با خروج حاکم عثمانی، کنترل پایتخت را به دست گرفتند. این حمله سریع، آغاز رسمی تبدیل الجزایر به مستعمره بود.پس از اشغال اولیه، فرانسویها بهتدریج نفوذ خود را گسترش دادند. مهاجران اروپایی را به منطقه آوردند و بهترین زمینهای کشاورزی را به آنها اختصاص داده و الجزایریهای بومی را به شهروندان درجه دوم تبدیل کردند. نظام آموزشی، اداری و اقتصادی کاملاًً درخدمت منافع پاریس قرار گرفت و هرگونه مقاومت محلی با خشونت شدید پاسخ داده میشد. این روند، الجزایر را به منبع ارزان نیروی کار و مواد خام برای اقتصاد فرانسه تبدیل کرد.استعمار فرانسوی در الجزایر بیش از ۱۳۰ سال ادامه یافت و با نسلکشی فرهنگی و اقتصادی همراه بود. فرانسویها هویت عربی- اسلامی مردم را هدف قرار دادند، زبان و فرهنگ محلی را تحقیر کردند و هزاران هکتار زمین را مصادره کردند. این سیاستها نهتنها فقر گسترده ایجاد کرد، بلکه زمینهساز نفرت عمیق از غرب، بهویژه از نوع فرانسوی شد، نفرتی که بعدها در جنگ استقلال به شکل گستردهای بروز یافت.الجزایر بستری برای شکنجههای مدرنبسیاری از مورخان معاصر، دوران نبرد الجزایر را بهعنوان عصر شکنجههای مدرن توصیف میکنند. مستندات تاریخی نشان میدهند که ارتش فرانسه از روشهای سیستماتیک و سازمانیافته برای استخراج اطلاعات استفاده میکرد. از شوک الکتریکی گرفته تا استفاده از روشهای روانی پیچیده، این اقدامات نه برای یافتن حقیقت، بلکه برای تجزیه و فروپاشی ساختار اجتماعی و از میان بردن اعتماد میان مردم و نیروهای مقاومت بود. اما نبرد الجزایر (۱۹۶۲-۱۹۵۴) به حضور۱۳۰ساله استعمار فرانسه خاتمه داد.بسیاری از مورخان معتقدند که جنایت و کشتار روز ۸ مِی سال ۱۹۴۵ درواقع نقطهآغاز مسیر استقلال الجزایر از فرانسه بود. نیروهای اشغالگر فرانسه در الجزایر در ۸ مه ۱۹۴۵ قتلعامی وحشتناک در مناطق «سطیف»، «قائمه» و «خراطه» انجام دادند. بنا به آمارهای رسمی، ۴۵ هزار الجزایری که با برگزاری تظاهراًت مسالمتآمیز خواستار استقلال کشور خود و رهاشدن از بند استعمار بودند، اما به دست ارتش فرانسه کشته شدند. در شرح این جنایت آمده است که بسیاری از مبارزان الجزایری یا مردم عادی سربریده شدند و سربازان فرانسوی با سرهای بریده عکس یادگاری گرفتند.جمجمه افراد سربریده الجزایر که خواستار آزادی بودند در موزه انسانی پاریس در سالهای ۱۸۸۰-۱۸۸۱ به نمایش گذاشته شد.علاوهبر این بهمنظور جلوگیری از گستردهتر شدن دامنه اعتراضات مردمی، تدابیر مختلفی را اتخاذ کردند. شمار زیادی از رهبران جنبش ملی در الجزایر توسط استعمارگران بازداشت شدند. از سوی دیگر، تعدادی از اعضای انجمن پیشاهنگان اسلامی توسط استعمارگران اعدام شدند. ژنرال «دو گل» حتی آن دسته از غیرنظامیانی را که نسبت به مشارکت یا عدم مشارکتشان در اعتراضات مردمی مشکوک بود، اعدام میکرد. فرانسویها تنها به گمان اینکه تعدادی از روستاهای الجزایر به مأوایی برای استقلالطلبان تبدیل شده بودند، آنها را هدف حملات هوائی قرار دادند و با خاک یکسان کردند. گزارشها حاکی از آن است که فرانسویها در این روستاها جنایات متعددی را علیه زنان، کودکان و کهنسالان انجام دادند.اشغالگران فرانسوی، مردم هر محله را در یک مکان جمع میکردند و آنها را بهوسیله بنزین به آتش میکشیدند.فرانسویها افراد کهنسال را از هواپیماها و هلیکوپترهای خود به پایین پرتاب میکردند. جنایتکاران حتی به اجساد افراد کشتهشده هم رحم نمیکردند و این اجساد را در کنار پیادهروها قرار میدادند تا درس عبرتی برای دیگر شهروندان الجزایری بشوند. شکنجههایی که درد و رنج عظیمش سبب تولد آگاهی و بیداری در نسل جدید فرانسه و تقویت جنبشهای استقلالطلبانه گردید.رودخانه سن گواه دیگری از یک جنایت غیر از ارتش فرانسه، پلیس فرانسه نیز لکه ننگینی در کارنامه خود دارد. در ۱۷ اکتبر ۱۹۶۱ حدود ۳۰ هزار نفر از الجزایریها برای اعتراض به ممنوعیت رفتوآمدی که مقامات فرانسوی صرفاً برای الجزایریها وضع کرده بودند، به خیابانهای پایتخت فرانسه آمدند. پلیس فرانسه این افراد را قتلعام کرد و اجسادشان را در رودخانه «سن» انداخت. آمار رسمی دولت فرانسه در آنزمان تنها ۴۰ کشته را اعلام کرد، اما پژوهشهای تاریخی مستقل و اسناد بعدی نشان میدهد شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر بوده است. بسیاری از مورخین با استناد به شهادت بازماندگان و گزارشهای رسانههای مستقل عربی و کمونیستی آن زمان، شمار قربانیان را تا ۳۵۰ یا حتی ۴۰۰ نفر تخمین زدهاند. گزارش کمیسیونهای رسمی فرانسه هرگز رقم قطعی ارائه نکرده، چون اسناد پلیس پاریس برای سال ۱۹۶۱ تا سالها محرمانه بود. اما وقتی در دهه ۱۹۹۰ این اسناد تا حدی علنی شد، تعداد مفقودشدگان و اجساد کشفشده در رود «سِن» نشان داد که آمار واقعی بسیار فراتر از رقم رسمی (۴۰ نفر) است. طبق گزارشهای مطبوعاتی و اسناد تاریخی، پلیس در آن زمان ۱۰۰۰ زن و ۵۵۰ کودک را در خیابانها و ایستگاههای قطار دستگیر و حتی در بیمارستان روانی «سنت- آن» در پاریس بازداشت کرد.«ژان لوک اینودی»، مورخ فرانسوی، در کتاب خود با عنوان «نبرد پاریس» اظهار میکند که بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ الجزایری در جریان وقایع ۱۷ اکتبر ۱۹۶۱ در پاریس کشته یا ناپدید شدند. با اینحال، مورخان الجزایری معتقدند که این تعداد حتی بیشتر است.اکنون این یک واقعیت شناخته شده است که استعمار، بهویژه در فرانسه، بهعنوان «ایدئولوژی معصومانه برای کمک به کشورهای توسعهنیافته اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برای سازگاری با جهان متمدن» معرفی میشود؛ اما ابعاد پنهانی دیگری برای چپاول کشورهای ثروتمند دارد.شاهدش هم جنایات استعماری فرانسه در کشورهای آفریقایی با ابعادی گسترده، و حالا شاید شعلههای آتش همین جنایات است که دامن فرانسه را گرفته است.