وام ازدواجی که ماه عسل ندارد!
همشهری آنلاین - محمد سرابی: مراجعه میدانی همشهری به چند شعبه بانک نشان داد که تأخیر در پرداخت این وام۶۰۰میلیون تومانی شرایط متغیر و نامشخصی بهوجود آورده است. با این حساب زوجهای جوان که قصد برنامهریزی برای شروع زندگی دارند نمیدانند چه زمانی به وام دست پیدا میکنند.
در خیابان ولیعصر بین خیابانهای انقلاب و فاطمی ۱۹شعبه بانک ملی، ملت، سپه، صادرات، گردشگری، پاسارگاد، مسکن، شهر و... وجود دارد که ۴شعبه آن درون مجتمعهای فروش لوازم الکترونیک و دیجیتال قرار گرفته است. در یک بررسی میدانی از این شعبهها سؤال کردیم که آیا وام ازدواج پرداخت میکنند یا خیر؟ تقریبا تمام شعبهها امکان پرداخت وام ازدواج دارند اما نه به این زودی. از کارمند پشت گیشه یکی از این بانکها سؤال میکنیم که چطور میشود سریعتر وام گرفت؟ او جواب میدهد: «در ثبتنام اینترنتی وقتی شعبه را انتخاب کنید مشخص میشود که موجودی بودجه کافی برای وام دارد یا خیر. اگر بودجه کافی نباشد پیام خطا ظاهر میشود. یعنی باید شعبه دیگری را انتخاب کنید، اما نمیشود فهمید کی وام حاضر میشود. ممکن است بین یکماه تا حتی ۶ماه طول بکشد.»
با وجود اینکه منطقه مرکزی شهر بیشتر با واحدهای تجاری روبهرو است اما وامهای ازدواج به این شعبهها هم فرستاده میشوند. از کارمند شعبه دیگری سؤال میکنیم. بهتازگی زوجی برای دریافت وام ازدواج به اینجا مراجعه کردهاند که ۶ماه قبل ثبتنام کرده بودند و اکنون پیامک مراجعه را دریافت کردهاند. او میگوید که ظرفیت هر شعبه متفاوت است و ممکن است تا چندصد نفر بتوانند از آن وام بگیرند.
در بانک بعدی به سراغ رئیس شعبه میرویم که میزش را نه دور از مراجعان بلکه کنار در ورودی قرار داده است. وقتی از وام ازدواج میپرسیم، میگوید: «بانکهای دولتی و خصوصی ۲شیوه متفاوت برای وامدادن دارند. بانکهای دولتی راحتتر ضامن قبول میکنند و شرایط سادهتر و البته صف طولانیتر دارند و دیرتر وام میدهند و زوجها ممکن است چندماه معطل شوند. بانکهای خصوصی زودتر وام میدهند، اما شرایط سختی برای قبولکردن ضامن دارند. اگر ضامن معتبری مانند کارمند استخدامی دولتی با گواهی کسر از حقوق داری، بهتر است سراغ بانکهای خصوصی بروی، مخصوصا بانکهای کوچکتر.» با گواهی کسر از حقوق کارمند دولت راحتتر میشود از بانکهای خصوصی وام گرفت، اما اگر چنین ضامنی نداشته باشید باید با شرایطی مانند «سالمند» نبودن ضامن و برخی سختگیریهای دیگر کنار بیایید.
مبلغ وام ازدواج برای هریک از زوجین ۳۰۰میلیون تومان تعیین شده و برای زوجهایی که شرایط سنی مقرر در قانون را دارند، یعنی پسر زیر ۲۵سال و دختر زیر ۲۳سال، این مبلغ به ۳۵۰میلیون تومان برای هر نفر هم میرسد. نرخ کارمزد این تسهیلات ۴درصد است. اوایل امسال بانک مرکزی از افزایش ۷۵درصدی سقف منابع تسهیلات قرضالحسنه ازدواج در سال۱۴۰۵ خبر داده و هدف از این اقدام را کاهش صف متقاضیان و تسریع در پرداخت وام عنوان کرده است. گزارشهای مجلس، اظهارات برخی نمایندگان و تجربه تعدادی از متقاضیان نشان میدهد که صفهای طولانی و تأخیر در پرداخت این تسهیلات همچنان ادامه دارد. برخی بانکهای عامل نیز کمبود منابع یا محدودیتهای اجرایی را از دلایل کندی روند پرداخت اعلام کردهاند. در سامانه بانک مرکزی هم تأکید شده است که تعداد زیاد متقاضیان باعث کندی روند پرداخت وام شده است. وزارت ورزش و جوانان شهریور امسال اعلام کرد با همکاری کمیسیون بودجه مجلس، بانک مرکزی و دولت امسال مطالبات سال قبل پرداخت میشود و در سال۱۴۰۶پرداخت وام ازدواج بیش از ۳ماه طول نمیکشد.
در فضای مجازی تبلیغات زیادی برای واسطهگری وام ازدواج میشود که مقصود از آن دلالی و خریدوفروش وام است. بااینحال بانک مرکزی و نهادهای مسئول دیگر تأکید میکنند که بهجز سامانه اینترنتی https://ve.cbi.ir هیچ روش دیگری برای تقاضای وام وجود ندارد. در نخستین گام، متقاضی باید با مراجعه به این سامانه، اطلاعات هویتی خود و همسرش، مشخصات سند ازدواج، کد ملی، تاریخ عقد و استان و شهر محل دریافت تسهیلات را وارد کند. پس از ثبت اطلاعات، یک کد رهگیری صادر میشود و در ادامه، متقاضی باید بهصورت دورهای وضعیت درخواست خود را در همان سامانه بررسی کند. پس از تعیین بانک و شعبه عامل، پیام معرفی برای وی صادر میشود و متقاضی باید در مهلت اعلامشده به شعبه مراجعه کند. متقاضی در مواردی میتواند خودش هم شعبه را انتخاب کند یا درصورتی که با شعبه به توافق نرسید آن را تغییر دهد. بعضی از کسانی که در فضای مجازی برای وام ازدواج تبلیغات میکنند، بابت معرفی شعبههای پرظرفیت و درواقع برای سریعتر وامگرفتن، مبالغی از متقاضیان میگیرند.