مد و لباس زنان در پاریسِ صد سال پیش + عکس
دهه ۱۹۱۰ میلادی، دورهای بود که مد پاریس همچنان زیر سلطه خانههای بزرگ اوتکوتور قرار داشت و طراحانی چون ژاک دوسه و ژان پاکَن بر سلیقه زنان اثر میگذاشتند. از دامنهای تنگ و تونیکهای بلند تا کفشهای تانگو و کلاههای حریر، پوشش زنان در این سالها نشانهای از تحولات اجتماعی و فرهنگی جهان غرب بود.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ فرانسه تا پایان قرن نوزدهم، با تأسیس خانههای بزرگ طراحی لباس، به قدرت برتر در صنعت مد سطح بالا (کوتیور یا اوتکوتیور) تبدیل شد. این صنعت از طریق خانههای مد پاریسی گسترش یافت، ازجمله خانه ژاک دوسه (تأسیس ۱۸۷۱)، روف (تأسیس ۱۸۸۴)، ژان پاکَن (تأسیس ۱۸۹۱)، کالو سُر (تأسیس ۱۸۹۵ که توسط چهار خواهر اداره میشد)، پل پوآره (تأسیس ۱۹۰۳)، لوئیز شروی (تأسیس ۱۹۰۶)، مادلین ویونه (تأسیس ۱۹۱۲) و خانه پاتو توسط ژان پاتو (تأسیس ۱۹۱۹).
مد دهه ۱۹۱۰ هنوز بسیار شبیه به دهه ۱۹۰۰ بود؛ با سینهای برجسته، کمری باریک و پیراهنها و دامنهای بلند.
مد در مجموع همچنان بسیار ظریف و رمانتیک بود، با رنگهای روشن و لطیف مانند بنفش، صورتی و هلویی. از تور، جزئیات ظریف و رنگ سفید بهوفور استفاده میشد تا حسی از پاکی و معصومیت به نمایش گذاشته شود.
پس از اجرای نمایش «شهرزاد» توسط باله روس در پاریس در سال ۱۹۱۰، تب جنونآمیزی برای سبکهای شرقی در مد به وجود آمد. طرحها نامتقارن شدند.
پارچههای محبوب عبارت بودند از ساتن، تافته، شیفون و ابریشمهای سبک، و برای تابستان از نخ استفاده میشد. قد دامنها بهتدریج بالاتر رفت و فرم اندام زنانه کشیدهتر و صافتر شد.
جنبش آرتدکو در همین دوران شروع به شکلگیری کرد و تأثیر آن بهوضوح در طرحهای بسیاری از طراحان آن زمان دیده میشد.
کلاههای نمدی ساده، عمامهها و ابرهایی از تور حریر، جایگزین سبکهای پرزرقوبرق کلاههای محبوب دهه ۱۹۰۰ شدند.
همچنین شایان توجه است که نخستین نمایشهای واقعی مد در همین دوره برگزار شد، به ابتکار نخستین زن طراح اوتکوتیور، ژان پاکَن، که همچنین دومین طراح پاریسی بود که شعبههای خارجی در لندن، بوئنوسآیرس و مادرید افتتاح کرد.
دو تن از تأثیرگذارترین طراحان مد آن زمان ژاک دوسه و ماریانو فورتونی بودند.
طراح فرانسوی، ژاک دوسه، در ترکیب رنگهای پاستلی استاد بود و پیراهنهای لطیف و پرنقشونگار او، درخشش امپرسیونیستی نور بازتابیافته را تداعی میکرد.
مشتریان برجسته او هرگز علاقه خود را به خطوط سیال و پارچههای نازک و شفاف او از دست ندادند.
هرچند دوسه ناچار بود از قواعدی پیروی کند که مجال چندانی برای تخیل طراح باقی نمیگذاشت، با این حال او طراحی باسلیقه و تشخیصی فوقالعاده بود؛ نقشی که بسیاری پس از او کوشیدند ایفا کنند، اما بهندرت به سطح موفقیت او رسیدند.
تجملات طراحان پاریسی در قالبهای گوناگونی عرضه میشد، اما محبوبترین فرم در طول این دهه، تونیک روی دامن زیری بلند بود.
در اوایل این دوره، خط کمر بالا بود (درست زیر سینه)، که یادآور سبکهای امپراتوری یا دیرکتوار اوایل قرن نوزدهم بود.
تونیکهای گشاد و کوتاه تا روی باسن به سبک «آباژوری»، روی دامنهای تنگ و چیندار پوشیده میشد. تا سال ۱۹۱۴، دامنها در قسمت باسن پهنترین و در مچ پا بسیار تنگ بودند. این دامنهای تنگ «هابل» برداشتن قدمهای بلند را ناممکن میکرد.
خط کمر آزاد و بهآرامی مشخص بود. این خط بهتدریج تا اواسط دهه تا نزدیک کمر طبیعی پایین آمد، جایی که در طول سالهای جنگ باقی ماند. تونیکها بلندتر و دامنهای زیری پرحجمتر و کوتاهتر شدند. تا سال ۱۹۱۶ زنان پیراهنهایی تا ساق پا میپوشیدند.
تایور یا کتودامن رسمیِ هماهنگ، برای حضور در شهر و سفر پوشیده میشد. کتها از خطوط تونیک پیروی میکردند، با کمرهایی بالا و کمی مشخص.
زنان شیکپوش و متمول با تایورهای خود کلاههای چشمگیر و شنل یا روسری خز میپوشیدند و مافهای بزرگ و هماهنگ (دستپوشهای استوانهای خز) حمل میکردند.
بیشتر پالتوها به شکل پیله یا کیمونو بودند، در قسمت شانهها گشاد و در پایین تنگتر. پالتوهای خز محبوب بودند.
کفشها پاشنههای بلند و کمی خمیده داشتند. دامنهای کوتاهتر توجه را به جورابها جلب میکرد و در زمستان گتر (ساقپوش) با لباسهای خیابانی پوشیده میشد.
«کفشهای تانگو» که از تب رقص الهام گرفته بودند، بندهای ضربدری دور مچ پا داشتند که از زیر دامنهای شب چیندار و پیچیده دیده میشد.
در این مطلب میتوانید مجموعهای از تصاویرِ احتمالا نخستین عکسهای استایل خیابانی جهان را ورق بزنید که در مسابقات اسبدوانی پاریس، مانند گرندپری میدان مسابقه لونشان در کرانه رود سن، گرفته شدهاند.