آکسیوس: دیدار ویتکاف و کوشنر در برلین با وزیرخارجه قطر درباره توافق با ایران
به گزارش خبرآنلاین، آکسیوس نوشت: دو منبع آگاه از این دیدار اعلام کردند که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز پنجشنبه در برلین با مقامهای ارشد قطری دیدار کردند تا تلاشهای میانجیگرانه برای دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن را بررسی کنند.
قطر در هفتههای گذشته تلاشهای دیپلماتیک خود را برای نزدیک کردن تهران و واشنگتن افزایش داده است؛ تلاشهایی که هدف آن بازگرداندن آتشبس، ازسرگیری مذاکرات هستهای و جلوگیری از شعلهور شدن دوباره جنگ است.
به گفته منابع آگاه، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، به همراه علی الثوادی، فرستاده ویژه او، در دیدار برلین حضور داشتند. کاخ سفید تاکنون به درخواست آکسیوس برای اظهارنظر درباره این نشست پاسخی نداده است.
ترامپ: ایران خواهان توافق است، اما توافقی که مورد قبول من باشد نمیخواهد
دونالد ترامپ روز جمعه در یک نشست خبری مدعی شد: «ایران میخواهد به توافق برسد، اما نمیخواهد توافقی را بپذیرد که از نظر من قابل قبول باشد. ما خواهان یک توافق واقعی هستیم، نه توافق جعلیای که آنها طی ۵۱ سال گذشته دنبال کردهاند. آنها ۵۱ سال است که مردم را فریب میدهند.»
ترامپ همچنین رهبران ایران را «دیوانه» و «گروهی بسیار شرور» توصیف کرد و گفت که نباید اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.
عراقچی: قطر و پاکستان تنها کانالهای میانجیگری با دولت ترامپ هستند
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با روزنامه دولتی «ایران» از قطر و پاکستان بهعنوان تنها دو مسیر میانجیگری میان تهران و دولت ترامپ نام برد.
عراقچی گفت تحولات هفتههای اخیر، از جمله نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا و مواضع متغیر ترامپ درباره مذاکره با ایران، فضای بیاعتمادی نسبت به نیت واقعی واشنگتن را تشدید کرده است. به گفته او، اظهارات ترامپ درباره بیمیلی به توافق و همچنین کنار گذاشتن جیدی ونس از مسئولیت هدایت مذاکرات، این تردیدها را بیشتر کرده است.
وزیر خارجه ایران تأکید کرد تهران پیش از هر چیز به یک نشانه روشن از سوی واشنگتن نیاز دارد؛ اینکه ترامپ رسماً اعلام کند خواهان توافق است. او همچنین گفت آمریکا باید با برداشتن گامهایی اعتمادساز نشان دهد که این بار با ارادهای جدی و نه صرفاً برای وقتگذرانی وارد مذاکرات میشود.
در مقابل، یک دیپلمات آگاه از روند میانجیگری به آکسیوس گفت اظهارات روز جمعه ترامپ درباره تمایل به دستیابی به توافق، میتواند بخشی از نگرانیهای ایران درباره موضع واشنگتن را برطرف کند.
وزیر امور خارجه ایران همچنین گفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای حفظ بقای سیاسی خود تلاش میکند آمریکا را به دور تازهای از درگیری نظامی با ایران بکشاند.
پیشنهاد دو روزه ایران همچنان روی میز است/گره اصلی مذاکرات؛ سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران
عراقچی در ادامه این گفتوگو تأکید کرد پیشنهاد ایران برای بازگشت به آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای همچنان روی میز است. او گفت تهران حتی آمادگی دارد مهلت دو روزهای را که برای اجرای این پیشنهاد در نظر گرفته، کوتاهتر کند؛ البته به شرط آنکه واشنگتن ابتدا مطالبات ایران برای بازگشایی تنگه را بپذیرد.
این مطالبات شامل برقراری آتشبس در تمام جبههها، پایان دادن به محاصره دریایی ایران، لغو محدودیتهای فروش نفت و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است. عراقچی همچنین اعلام کرد تهران آماده است برای بررسی جزئیات پیشنهاد خود، مذاکرات کارشناسی با طرف آمریکایی را آغاز کند.
وزیر خارجه ایران در عین حال تأکید کرد که دستیابی به توافق میان دو کشور دور از دسترس نیست، اما توافق احتمالی باید ضمانت اجرایی داشته باشد و قرار نباشد مانند تجربههای گذشته، تنها دو ماه پس از امضا نقض شود.
یکی از مهمترین گرههای مذاکرات، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است؛ موضوعی که آمریکا خواهان تعیین تکلیف آن و از بین بردن این ذخایر است. عراقچی در اینباره گفت میتوان برای حل این اختلاف به راهحلی رسید، اما ایران اجازه نخواهد داد مواد هستهای غنیشده از کشور خارج شود و تأکید دارد این مواد باید متناسب با نیازهای ایران مورد استفاده قرار گیرد.
او در توضیح این موضع گفت: «میانجیها پیشنهادها و راهکارهای مختلفی مطرح کردهاند که برخی از آنها ارزش بررسی دارند. معتقدم میتوان به راهحلی منصفانه درباره مواد هستهای دست یافت؛ راهحلی که هم منافع ملی ایران را تأمین کند و هم پاسخگوی نیازهای کشور باشد.»
فشار نتانیاهو بر ترامپ برای حمله دوباره به ایران
این رایزنیها در ادامه سفر هفته گذشته نخستوزیر قطر به واشنگتن انجام میشود؛ سفری که طی آن شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی با دونالد ترامپ و جیدی ونس درباره تحولات مربوط به ایران گفتوگو کرد.
ترامپ پس از این دیدار احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران را «بسیار کم» ارزیابی کرد و گفت به نظر نمیرسد چنین اقدامی ضرورت داشته باشد. با این حال، نتانیاهو همچنان برای متقاعد کردن واشنگتن به آغاز عملیات نظامی تازه علیه ایران تلاش میکند.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در گفتوگویی کوتاه با آکسیوس نیز اعلام کرد فعلاً قصد ندارد درباره گام بعدی در قبال ایران تصمیم بگیرد و این موضوع را به آغاز سال جدید میلادی موکول کرده است. ترامپ گفت: «برای تصمیمگیری درباره ایران عجلهای ندارم. باید ببینیم پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
رایزنیهای فشرده قطر با تهران؛ بنبست مذاکرات همچنان پابرجاست
در روزهای گذشته، رایزنیهای قطر برای باز کردن گره مذاکرات ایران و آمریکا ادامه داشته است. علی الثوادی، فرستاده ویژه قطر، هفته گذشته در ترکیه با عباس عراقچی دیدار کرد و گزارشی از گفتوگوهای خود با ترامپ و جیدی ونس به او ارائه داد. به گفته یک دیپلمات آگاه، دو طرف در این دیدار درباره راههای شکستن بنبست مذاکرات نیز تبادل نظر کردند.
این تلاشها به دیدارهای دیپلماتیک محدود نمانده است. به گفته همین دیپلمات، اوایل هفته جاری یک هیئت فنی از ایران به دوحه رفت تا رایزنیها را ادامه دهد. عراقچی نیز در سفرهای اخیر خود به پاکستان و عمان، موضوع دستیابی به راهحل دیپلماتیک را پیگیری کرد و در عمان بار دیگر با الثوادی دیدار داشت.
با وجود این رفتوآمدها و تماسهای پیدرپی میان طرفهای درگیر و میانجیها، هنوز نشانهای از پیشرفت جدی در مذاکرات دیده نمیشود؛ بنبستی که تلاشهای دیپلماتیک قطر و پاکستان تاکنون نتوانسته آن را بشکند.