بعد از نشست بینتیجه چین و رأی جنجالی سنا؛ نقشه جدید ترامپ برای ایران چیست؟
به گزارش ایلنا، رسانه اماراتی «ارمنیوز» در گزارشی اختصاصی مدعی شد دولت دونالد ترامپ قصد دارد در هفتههای پایانی سال جاری میلادی، محاصره ایران را تشدید و بررسی گزینههای نظامی علیه این کشور را تکمیل کند؛ اقدامی که به نوشته این رسانه، میتواند زمینهساز گسترش عملیات نظامی در ابتدای سال ۲۰۲۷ باشد. این رویکرد پس از پایان نشست شنژن چین بدون توافق درباره جنگ و ناکامی سنای آمریکا در تصویب طرح محدود کردن اختیارات نظامی رئیسجمهور مطرح شده است. به نوشته ارمنیوز، واشنگتن در حال آمادهسازی برای مرحلهای تازه است که در صورت ادامه مخالفت تهران با مطالبات آمریکا درباره برنامه هستهای و فعالیتهای منطقهای، ممکن است به گسترش عملیات نظامی در ماههای نخست سال آینده منجر شود. این تحولات در حالی رخ میدهد که ترامپ اعلام کرده برای تصمیمگیری درباره گام بعدی جنگ عجلهای ندارد. با این حال، شکست طرح محدودسازی اختیارات رئیسجمهور در سنا، به دولت او امکان داده است عملیات جاری را بدون محدودیت قانونی جدید ادامه دهد؛ آن هم در شرایطی که قرار است از سوم ژانویه، کنترل کنگره به دموکراتها منتقل شود. سه محور اصلی برنامه واشنگتن به گفته یک منبع دیپلماتیک آمریکایی آگاه از ارزیابیهای امنیتی شورای امنیت ملی، بررسیهای دولت ترامپ بر سه محور متمرکز است: تشدید رهگیری محمولههای ایرانی ناقض محاصره، بهروزرسانی فهرست اهداف نظامی و تعیین مطالباتی که واشنگتن از مسیر دیپلماسی پیگیری خواهد کرد. این منبع به ارمنیوز گفته است تعویق تصمیم ترامپ به معنای توقف آمادگیهای نظامی نیست، بلکه فرصتی برای ارزیابی نتایج حملات قبلی و شناسایی اهدافی فراهم کرده که همچنان اهمیت عملیاتی دارند؛ بهویژه مراکز تولید موشک و پهپاد و تأسیسات پشتیبانی سپاه پاسداران. بر اساس این گزارش، واشنگتن در حال بررسی اهدافی است که میتوان بدون اجرای حملات هوایی گسترده به آنها ضربه زد و همچنین مراکزی که هدف قرار دادنشان به عملیات همزمان برای مختل کردن توان موشکی و جابهجایی تجهیزات نظامی ایران نیاز دارد. در این ارزیابیها، تأسیساتی که پس از حملات قبلی تعمیر یا دوباره فعال شدهاند، اهمیت ویژهای دارند. همچنین توان سپاه برای جبران خسارتهای نظامی، تدابیر حفاظتی پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی و کشتیرانی تجاری در صورت ازسرگیری حملات گسترده بررسی میشود. تشدید فشار در جبهه دریایی این منبع دیپلماتیک، اقدامات دریایی را از اولویتهای فوری واشنگتن دانسته و گفته است دامنه محاصره به کشتیهایی گسترش یافته که محمولههای ایرانی را در دریا دریافت میکنند؛ حتی اگر مستقیماً وارد بنادر ایران نشوند. هدف از این اقدام، جلوگیری از دور زدن محدودیتهای آمریکا از طریق انتقال محموله میان کشتیهاست. واشنگتن همچنین شرکتها، واسطهها و مسیرهای کشتیرانی مرتبط با این فعالیتها را زیر نظر دارد. ناکامی نشست چین از نگاه واشنگتن در عرصه دیپلماسی نیز نشست روز پنجشنبه ترامپ با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین بدون توافقی درباره جنگ ایران پایان یافت. بیانیه مشترک سه کشور تنها بر اصول کلی ثبات بینالمللی و کاهش خطرات هستهای تأکید داشت و تعهد عملی برای پایان دادن به جنگ در بر نداشت. به گفته منبع مورد استناد ارمنیوز، واشنگتن از این نشست انتظار داشت روسیه و چین برای واداشتن ایران به پذیرش امتیازها تعهد مشخصی بدهند؛ اما چنین اتفاقی رخ نداد و آمریکا همچنان گزینههای مستقل خود را دنبال میکند. به نوشته این رسانه، رایزنیهای بعدی واشنگتن نیز بر جلوگیری از کاهش اثر تحریمها از طریق مبادلات تجاری، انرژی و فعالیتهای مالی ایران متمرکز خواهد بود. مطالبات آمریکا درباره برنامه هستهای ایران و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز همچنان پابرجاست. این در حالی است که ایران، روسیه و چین در نشستهای آژانس، ازسرگیری روند عادی راستیآزمایی هستهای را به توقف عملیات نظامی و ارائه تضمینهایی برای جلوگیری از تکرار حملات مشروط کردهاند. منبع دیپلماتیک ارمنیوز مدعی است این موضع مشترک تغییری در شروط آمریکا ایجاد نکرده است. به گفته او، واشنگتن اکنون در پی آن است که مشخص شود مسکو و پکن حاضرند از مواضع سیاسی فراتر رفته و اقدام عملی در پرونده هستهای ایران انجام دهند یا خیر. رأی سنا و محاسبات سیاسی ترامپ همزمان با این تحولات، سنای آمریکا روز پنجشنبه با ۵۱ رأی مخالف در برابر ۴۸ رأی موافق، طرحی را رد کرد که پیشتر در مجلس نمایندگان تصویب شده بود و خواستار توقف عملیات نظامی علیه ایران یا کسب مجوز کنگره برای ادامه آن بود. با این نتیجه، محدودیت قانونی تازهای بر اختیارات نظامی ترامپ اعمال نمیشود، هرچند رأی سنا به معنای صدور مجوز جدید برای ادامه جنگ نیست. این در حالی است که دموکراتها قرار است از سوم ژانویه کنترل هر دو مجلس کنگره را در دست بگیرند. به گفته منبع ارمنیوز، تغییر ترکیب کنگره در محاسبات سیاسی دولت ترامپ اهمیت دارد؛ زیرا دموکراتها میتوانند با برگزاری جلسات استماع، بررسی بودجه و مطالبه انتشار جزئیات عملیات نظامی و هزینههای آن، فشار بیشتری بر دولت وارد کنند. با وجود این، هنوز زمان مشخصی برای اجرای عملیات نظامی جدید تعیین نشده است. به نوشته ارمنیوز، تصمیم نهایی ترامپ به ارزیابی او از تأثیر حملات قبلی، نتیجه محاصره و تحولات دیپلماتیک هفتههای آینده بستگی دارد.