تشخیص فرونشست معابر تهران با سامانه «رادار نفوذی زمین»
به گزارش همشهری آنلاین، همایون علیمرادی، کارشناس سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران دراین باره گفت: یکی از معضلات عمده شهر تهران، فرونشستهای ناگهانی معابر ناشی از آشستگی و فرسودگی تأسیسات زیرسطحی است. به منظور شناسایی ریسکهای فرونشست در معابر، استفاده از تکنولوژی نوین «رادار نفوذی زمین» (GPR) برای اسکن معابر اصلی و شناسایی حفرات پرخطر در دستور کار قرار گرفته است تا پیش از بروز نشست، با روشهای مختلف نسبت به پر کردن این حفرات و جلوگیری از فرونشست اقدام شود.
وی ادامه داد: سامانه پایش زیرسطحی یا به اختصار «جیپیار»، یک سیستم بسیار پیشرفته است که برای نخستین بار در کشور مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: اگرچه پیشتر جیپیارهای دستی نیز در کشور وجود داشت که از فناوریهای قدیمیتری محسوب میشوند، اما این سامانه، جدیدترین فناوری جیپیار در دنیاست که برای نخستین بار در کشور مورد استفاده قرار میگیرد.
مرادی تصریح کرد: این سامانه دارای 8 آنتن است که عرض یک متر و 32 سانتیمتر را پوشش میدهد و برای شناسایی تأسیسات زیرسطحی، حفرات و تونلها قابل استفاده است.
وی خاطرنشان کرد: با استفاده از این فناوری میتوان نقشه کاملی از تأسیسات معابر و خیابانها تهیه کرد تا هنگام حفاری و ساختوساز، کمترین آسیب به تأسیسات وارد شود. از سوی دیگر، برای جلوگیری از فروریزشهایی که گاه در اخبار اعلام میشود و حتی خسارت جانی به همراه دارد، میتوان پیشاپیش آنها را شناسایی و از بروز چنین حوادثی جلوگیری کرد.
وی درباره اصالت ساخت این تجهیزات گفت: عملیاتی کردن و راهاندازی این سامانه توسط متخصصان داخلی خودمان در سازمان مشاور فنی و مهندسی انجام شده است.
منظور از رادار نفوذی زمین (GPR) چیست؟
رادار نفوذی زمین (GPR) یک روش ژئوفیزیکی است که از امواج رادیویی به منظور تهیه تصویر از زیر سطح زمین استفاده میکند. این روش یک روش غیرمخرب بوده و یکی از مزیتهای مهم آن شناسایی تاسیسات زیرزمینی بدون تخریب زمین است.
GPR با استفاده از امواج الکترومغناطیسی محدوده مایکروویو (10 مگاهرتز تا 2٫6 گیگاهرتز) تصاویری از زیرسطح را فراهم می کند. این سیگنالها از داخل زمین عبور کرده و از ساختارهای زیرسطحی بسته به میزان گذردهی الکتریکی آنها بازتاب میکنند، سپس یک آنتن گیرنده تغییرات سیگنالهای بازگشتی را ثبت میکند. دستگاه GPR از این سیگنال ها برای تهیه تصاویری که بطور کلی نشان دهنده تغییرات در خواص الکتریکی هستند استفاده میکند.
این دستگاه از امواج انرژی در محدوده مایکروویو استفاده می کند. GPR برای کارکرد به دو قطعه اصلی یعنی یک آنتن فرستنده و یک آنتن گیرنده نیاز دارد. فرستنده انرژی الکترومغناطیسی را به داخل خاک و اجسام دیگر ارسال میکند.
در برخی از تجهیزات GPR آنتن فرستنده و گیرنده هر یک در باکسی مجزا قرار گرفته اند. در برخی دیگر این دو آنتن داخل یک باکس جانمایی شده و به صورت دو قسمت مجزا نیستند. بنابراین رادار نفوذی با ارسال یک پالس به داخل زمین و ثبت پژواک بازگشتی از اشیا زیرسطحی عمل میکند. دستگاههای GPR همچنین تغییرات در ترکیب جنس زمین را نیز شناسایی میکنند.
اگر تکانه الکترومغناطیسی ارسال شده به یک شی برخورد کند، چگالی آن شی باعث بازتاب، شکست یا پراش سیگنال میشود. گیرنده سیگنالهای بازگشتی را شناسایی کرده و تغییرات داخل آنها را ثبت میکند. سیستم GPR دارای نرمافزاری است که این سیگنالها را به تصاویری از اشیا زیرسطحی منطبق میکند. به همین ترتیب از GPR برای نقشه برداری از سازهها، تاسیسات مدفون و سایر مصنوعات انسانی استفاده میشود.