استخراج ۲۰ راهبرد عملیاتی از ۶۰۰ آیه قرآن برای مواجهه با شرایط جنگی
حجتالاسلام والمسلمین مهدی شجریان، نویسنده کتاب «قرآن و فصل جنگ» و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، در معرفی این اثر، گفت: این کتاب درصدد پاسخگویی به این سؤال است که در شرایط جنگی، وقتی با سرگشتگی و تحیر مواجه میشویم، چه باید بکنیم؛ در هر صنف و موقعیتی که هستیم چه وظیفهای داریم و قرآن کریم چه راهبردهای مشخصی در این شرایط در برابر ما قرار داده است. وی افزود: ما حدود ۶۰۰ آیه در قرآن پیرامون موضوع جهاد داریم که در سابقه پژوهشی ما این سؤال از این آیات کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این کتاب، این سؤال را از ۶۰۰ آیه جهاد و دیگر آیات قرآن پرسیدم و پاسخهای آن را استخراج کردم که در مجموع به ۲۰ پاسخ عملیاتی برای شرایط جنگی منجر شد. این ۲۰ راهبرد در چهار فصل مستقل شامل «رابطه با خود»، «رابطه با خدا»، «رابطه با مردم» و «رابطه با دشمن» تبیین شدهاند. نویسنده کتاب «قرآن و فصل جنگ» با اشاره به زمان نگارش این اثر، گفت: نگارش کتاب از ابتدای جنگ دوازدهروزه آغاز شد و تا ایام محرم ادامه یافت. فیشبرداریها و تحقیقات حدود سه ماه به طول انجامید و پنج ماه نیز صرف ارزیابی و صفحهآرایی اثر شد. در این فاصله با جنگ چهلروزه نیز مواجه شدیم و چند ماهی است که اثر منتشر شده است. وی درباره انگیزه تألیف این کتاب اظهار کرد: مهمترین انگیزه، حالتی بود که در خودم و اطرافیانم وجود داشت؛ این سؤال که «ما الان چه باید بکنیم؟». وقتی زیر بمباران هستیم، صدای مهیب انفجارها استرس وارد میکند و آرامش را از بین میبرد. این سؤال واقعی بود هم برای خودم، هم برای اطرافیان و هم برای مخاطبان در عرصه تبلیغ. ابتدا هدف نگارش کتاب نبود، بلکه تحقیقاتی برای سخنرانی بود، اما وقتی دیدم پاسخها، پاسخهای بسیار مورد نیازی است، با توصیه برخی اساتید کار نگارش کتاب کلید خورد. حجتالاسلام شجریان با تأکید بر اینکه محتوای کتاب از قرآن کریم استخراج شده، گفت: سعی کردم چیزی از خودم در آن نگذارم. قرآن کریم برای همه مردم است و هیچ صنف و قشر خاصی نیست و همه میتوانیم از آیات قرآن بهره ببریم. همچنین تلاش کردم با ارائه مثالها، داستانها و توضیحاتی که از فضای فنی پژوهشی فاصله دارند، نگارش کتاب را بهگونهای انجام دهم که مخاطب عام نیز بتواند از محتوای آن بهره ببرد. وی تصریح کرد: هدفم این بود که ببینم قرآن در شرایط جنگی چه توصیههایی دارد، بنابراین نمیشود این را منحصر در فضای ملی کرد. طبعاً هر مسلمانی در هر جای دنیا که با شرایط جنگی مواجه شود، میتواند از این توصیههای قرآنی در سبک زندگی خود استفاده کند. نویسنده کتاب «قرآن و فصل جنگ» به مهمترین پیام کتاب اشاره کرد و گفت: مهمترین پیام این کتاب این است که نگاه قرآن به جنگ، نگاهی ثانوی است؛ به این معنا که قرآن جنگ را مانند شیمیدرمانی میبیند که انسان برای از بین بردن یک غده سرطانی سراغ آن میرود. اسلام دین جنگطلبی نیست، اما دینی هم نیست که اگر با شرایط جنگی مواجه شدیم، توصیههای درمانی دقیق به ما نداشته باشد. این کتاب در مقابله با آن تفکری که در جهان غرب علیه اسلام تقویت میشود و اسلام را دین شمشیر و خشونت معرفی میکند، نشان میدهد که چنین تصوری باطلی است؛ اما در عین حال قرآن بیتفاوت نسبت به این بیماری نیست و توصیههایی برای مواجهه خردمندانه با آن دارد.