سفر مهم قاآنی به عراق؛ مأموریت دشوار تهران برای مهار بحران جرفالنصر
به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، سفر سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به عراق در شرایطی انجام شده که اختلاف میان دولت علی فالح الزیدی و کتائب حزبالله بر سر منطقه راهبردی جرفالنصر به مرحله حساسی رسیده است و احتمال برخورد نیروهای دولتی با یکی از قدرتمندترین گروههای مسلح عراقی افزایش یافته بود.
رویترز در خصوص این سفر گفته است که قاآنی در مذاکرات بغداد برای جلوگیری از تشدید تنشها حضور داشته و توافقی میان دولت عراق و کتائب حزبالله با میانجیگری رهبران سیاسی شیعه حاصل شده است.
دستور کمسابقه الزیدی برای ورود نیروهای عراقی به جرف النصر؛ رویارویی بغداد با کتائب حزبالله وارد مرحله تازهای شد
ضرب الاجل عراق به کتائب حزبالله به معنای مخالفت با جبهه مقاومت نیست/ 《جرف النصر》برای امنیت کربلا کلیدی است/ ایران خواهان دولت مرکزی قوی در عراق است
بر اساس این گزارش، قرار است نیروهای دولتی وارد جرفالصخر شوند و نیروهای کتائب حزبالله به مناطق دیگری منتقل شوند. این توافق در شرایطی حاصل شد که بغداد برای ورود نظامی به منطقه آماده شده بود.
قاآنی در جریان سفر به عراق با علی الزیدی، نخستوزیر این کشور و شماری از رهبران چارچوب هماهنگی شیعیان دیدار و درباره راههای حل بحران جرفالنصر رایزنی کرد.
همچنین گردانهای حزبالله عراق از دیدار قاآنی با ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل این گروه، هادی العامری، دبیرکل سازمان بدر و فالح الفیاض، رئیس سازمان حشد شعبی خبر داده و نتایج مذاکرات را مثبت ارزیابی کردهاند.
“اهمیت این دیدارها در آن است که بحران جرفالنصر تنها یک اختلاف میان دولت و یک گروه مسلح نیست؛ بلکه میتواند به شکاف در میان جریانهای سیاسی شیعه عراق و تضعیف انسجام ساختار سیاسی این کشور منجر شود”
اهمیت این دیدارها در آن است که بحران جرفالنصر تنها یک اختلاف میان دولت و یک گروه مسلح نیست؛ بلکه میتواند به شکاف در میان جریانهای سیاسی شیعه عراق و تضعیف انسجام ساختار سیاسی این کشور منجر شود.
از این منظر، مأموریت اصلی سفر قاآنی را میتوان جلوگیری از تبدیل اختلاف سیاسی و امنیتی به رویارویی نظامی دانست. وقوع چنین درگیریای، علاوه بر تضعیف دولت مرکزی، میتواند فضای جدیدی برای مداخله بازیگران خارجی در معادلات عراق ایجاد کند.
چرا جرفالنصر تا این اندازه اهمیت دارد؟
جرفالنصر که پیشتر جرفالصخر نامیده میشد، در فاصله حدود ۶۰ کیلومتری جنوب غرب بغداد قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی، امنیتی و نزدیکی به مسیرهای ارتباطی منتهی به کربلا از اهمیت ویژهای برخوردار است.
جرفالصخر پس از بازپسگیری از داعش در سال ۲۰۱۴ تحت کنترل کتائب حزبالله قرار گرفت و به یکی از مناطق حساس امنیتی عراق تبدیل شد. موقعیت این منطقه در مسیر زیارتی بغداد به کربلا نیز بر اهمیت آن افزوده است.
“در هفتههای اخیر، دولت عراق با طرح اتهاماتی درباره قاچاق نفت و دستکاری در خطوط انتقال نفت، خواستار ورود نهادهای امنیتی و نظارتی به این منطقه شده است”
در هفتههای اخیر، دولت عراق با طرح اتهاماتی درباره قاچاق نفت و دستکاری در خطوط انتقال نفت، خواستار ورود نهادهای امنیتی و نظارتی به این منطقه شده است.
بغداد اعلام کرده در جریان تحقیقات، تأسیسات و فعالیتهای مرتبط با قاچاق نفت شناسایی شده و تعدادی از مقامهای امنیتی و اداری نیز برکنار شدهاند.
در مقابل، کتائب حزبالله این اتهامات را رد کرده و اقدامات دولت را تلاشی برای اعمال فشار با هدف تغییر وضعیت سیاسی و نظامی این گروه دانسته است.
تلاش برای حفظ توازن میان دولت مرکزی و جریان مقاومت
سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتگو با تابناک با اشاره به تحولات اخیر عراق تأکید کرده است که ضربالاجل دولت برای خروج کتائب حزبالله از جرفالنصر را نباید به معنای مخالفت کلی بغداد با جریان مقاومت تلقی کرد.
وی با اشاره به سابقه گروههای مقاومت در مبارزه با رژیم صدام، مقابله با اشغالگری آمریکا و نبرد با داعش، معتقد است این جریانها از مؤلفههای مهم حفظ استقلال و امنیت عراق محسوب میشوند.
صدرالحسینی همچنین جرفالنصر را از نظر امنیتی و حفظ امنیت پایدار عتبات عالیات، بهویژه کربلا، منطقهای راهبردی توصیف کرده و بر ضرورت تقویت همزمان دولت مرکزی و جریانهای ریشهدار مقاومت تأکید کرده است.
کتائب حزبالله، با وجود برخورداری از جایگاه رسمی در ساختار حشد شعبی، در مواردی خارج از زنجیره فرماندهی دولت فعالیت کرده است. همین مسئله، موضوع انحصار سلاح در دست دولت را به یکی از مهمترین پروندههای سیاسی عراق تبدیل کرده است.
“رسانه «روداو» درباره دیدار قاآنی و الزیدی مدعی است که نخستوزیر عراق بر خروج کتائب از جرفالصخر تأکید داشته و حتی گزینه ورود نیروهای دولتی را نیز منتفی ندانسته است”
از سوی دیگر، رسانه «روداو» درباره دیدار قاآنی و الزیدی مدعی است که نخستوزیر عراق بر خروج کتائب از جرفالصخر تأکید داشته و حتی گزینه ورود نیروهای دولتی را نیز منتفی ندانسته است. این گزارش نشان میدهد که دولت عراق در پی تثبیت اقتدار خود است و میانجیگری تهران نیز با محدودیتهایی روبهروست.
با این حال، توافق گزارششده در ۱۹ نوامبر نشان داد که مسیر مذاکره همچنان میتواند از وقوع یک رویارویی مستقیم جلوگیری کند.