کشف علت مرگ دختر ۲ هزارسالهای که در باتلاق ایرلند دفن شده بود
کشف جسد زنی جوان در باتلاقی در ایرلند شمالی، پس از گذشت بیش از ۲ هزار سال، راز مرگ هولناک او را آشکار کرده است. بررسیهای پزشکی قانونی نشان میدهد این زن ۱۵ تا ۲۲ ساله در عصر آهن، عمدا و با ضربه سلاحی تیغهدار از پشت سر بریده شده است. پژوهشگران احتمال میدهند او قربانی یک آیین مذهبی بوده باشد؛ کشفی که اطلاعات تازهای درباره آیینها و ساختار جوامع باستانی اروپا در اختیار میگذارد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ پس از گذشت بیش از ۲ هزار سال، مقامهای ایرلند شمالی در حال دستیابی به کشفیات مهمی در یک پرونده جنایی قدیمی و هولناک هستند. در جریان تحقیقی عمومی که به شیوه جلسات بررسی قضایی برگزار شد، علت مرگ زن جوانی متعلق به عصر آهن مشخص شد؛ زنی که جسدش در سال ۲۰۲۳ از یک باتلاق تورب (ذغالسنگ نارس) بیرون آورده شده بود.
بررسیهای پزشکی قانونی نشان داد که این زن عمدا و از پشت، با سلاحی تیغهدار سر بریده شده است.
این جلسه در موزه اولستر در شهر بلفاست برگزار شد و یافتههای یک گروه بینالمللی پژوهشی به سرپرستی موزههای ملی ایرلند شمالی (NMNI) را جمعبندی کرد. اگرچه این جلسه یک تحقیق رسمی قضایی نبود، اما در جریان آن، شواهد مربوط به مرگی با قدمت بیش از ۲۰ قرن، با استفاده از معیارهای نوین تحقیقات جنایی و پزشکی قانونی بررسی شد.
هانا کراودی، رئیس بخش مجموعهها و امور نمایشگاهی موزههای ملی ایرلند شمالی، در گفتوگو با ایو روزاتو از بیبیسی میگوید: «کشف بقایای انسانی متعلق به زنان در چنین شرایطی بسیار نادر است. او نخستین نمونه از این نوع است که تاکنون در ایرلند شمالی پیدا شده است. این کشف به ما کمک میکند بخشی از تاریخ نسبتاً رازآلود را کنار هم قرار دهیم. برای ادای احترام به او، مهم است که داستانش را روایت کنیم و آن را در کانون توجه قرار دهیم.»
بقایای این زن در اکتبر ۲۰۲۳ کشف شد؛ زمانی که کارگران استخراج تورب (ذغالسنگ نارس) شرکت «بولراش هورتیکالچر» هنگام فعالیت در منطقه بالیمکومز مور، در نزدیکی شهر بِلَگی در شهرستان لاندندری، به استخوانهای انسانی برخورد کردند.
در کاوشهای بعدی، بقایای اسکلتی بیشتری به همراه یک اثر بافتهشده کشف شد، اما جمجمهای به دست نیامد. پژوهشگران در ابتدا تصور میکردند جسد متعلق به یک مرد است و نام «پسر بلگی» را برای او انتخاب کردند؛ اما آزمایشهای پزشکی قانونی نشان داد که بقایا به زنی جوان با سنی بین ۱۵ تا ۲۲ سال تعلق دارد. پس از این کشف، نام او به «زن بالیمکومز مور» تغییر یافت.
پژوهشگران ۹ مؤسسه با استفاده از روشهایی مانند اسکن میکروسیتی، نقشهبرداری دیجیتال، تصویربرداری سهبعدی و آزمایشهای هدفمند روی استخوانها، مو، پوست، ناخنها و پارچه بافتهشدهای که از جسد باقی مانده بود، سرنخهایی درباره رژیم غذایی، وضعیت سلامت و ویژگیهای ظاهری این زن به دست آوردند.
نیام بیکر، مسئول بخش باستانشناسی موزههای ملی ایرلند شمالی، در گفتوگو با بیبیسی میگوید آثار بریدگی روی گردن این زن نشان میدهد که او «عمدا در باتلاق سر بریده شده است».
علت این سربریدن مشخص نیست. بیکر توضیح میدهد: «ممکن است مرگ او در چارچوب الگوی قربانی کردن آیینی قرار بگیرد که در دوره عصر آهن در سراسر شمال غرب اروپا رواج داشته است.» او اضافه میکند که بقایای مردان متعلق به عصر آهن که در جمهوری ایرلند کشف شدهاند، در موارد مشابه با جایگاههای رهبری و قدرت مرتبط دانسته شدهاند.
بیکر میپرسد: «آیا او زنی فرمانروا بوده است؟ یا ممکن است این ماجرا به مسائل کشاورزی یا شرایط آبوهوایی آن دوره ارتباط داشته باشد؟»
جو مککریسکن، پزشکی قانونی که ریاست این تحقیق را برعهده داشت، در جریان جلسه بررسی گفت: «هدف از این اقدام، تحمیل نتیجهگیریهای حقوقی امروزی به گذشتهای دور نیست، بلکه فراهم کردن چارچوبی است که از طریق آن بتوان شواهد موجود را ارزیابی کرد و داستان زندگی زن جوانی را روایت کرد که پیش از این ناشناخته بود.» روری کارول در روزنامه گاردین این اظهارات را گزارش کرده است.
«زن بالیمکومز مور» اکنون در کنار دیگر اجساد مشهور کشفشده در باتلاقهای توربی جهان قرار میگیرد؛ ازجمله «مرد تولوند» و «مرد گرائوباله» در دانمارک و «مرد کلونیکاوان» و «مرد اولد کروگان» در ایرلند. این کشفیات اطلاعات کمنظیری درباره جوامع باستانی در اختیار پژوهشگران قرار میدهند.
ساکنان شهر بلگی این زن جوان را یکی از اعضای جامعه خود دانستهاند و نام «آینه» را، برگرفته از نام یک الهه در اساطیر ایرلندی، برای او انتخاب کردهاند.
شیموس مکآنفیرلیگین، از اعضای انجمن تاریخی بلگی، به بیبیسی میگوید: «ما احساس میکنیم آینه یکی از خود ماست. این جلسه بررسی مرگ او بود و او به مردم خود، به خانوادهاش نیاز داشت تا در کنارش باشند و به نمایندگی از او، از حقوق و منافعش دفاع کنند.»
در آستانه بازنگری در بخش «مردمان نخستین» موزه اولستر، متصدیان موزه تصمیم گرفتهاند بقایای جسمانی زن بالیمکومز مور را به نمایش نگذارند. درعوض، قصد دارند با استفاده از ابزارهایی مانند تصویرسازی و شعر، زندگی او را برای بازدیدکنندگان بازآفرینی کنند.
کراودی در بیانیهای میگوید: «زن بالیمکومز مور زمانی انسانی زنده بود، درست مانند ما. هرچند شرایط زندگی و مرگ او به گذشته تعلق دارد، کشف بقایایش پرسشهایی را مطرح میکند که همچنان برای آینده نیز اهمیت دارند؛ ازجمله موضوع نگهداری و نحوه برخورد با بقایای انسانی در مجموعههای موزهای امروزی.»