آمبولانسها در شرایط اورژانسی؛ ۶۰درصد فرسودگی!
به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی تابناک، بر اساس آمار رسمی سازمان اورژانس کشور، از حدود ۵۵۰۰ دستگاه آمبولانس موجود، نزدیک به ۳۰۰۰ دستگاه عمر بالای ۱۵ سال دارند و حدود ۱۵۰۰ دستگاه نیز در وضعیت فرسودگی کامل قرار گرفتهاند.
در حالی که استاندارد جهانی عمر مفید آمبولانس را معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال میداند، بسیاری از خودروهای امدادی ایران بیش از ۱۵ و حتی ۱۷ سال در سه شیفت کاری شبانهروزی خدمت میکنند.
هزینههای سنگین تعمیر و نگهداری، دشواری تأمین قطعات استاندارد بهویژه در شرایط محدودیتهای ارزی، و افزایش دفعات خرابی در حین مأموریت، زمان رسیدن بر بالین بیمار را افزایش داده و فشار مضاعفی بر کادر عملیاتی وارد کرده است. رئیس سازمان اورژانس کشور بارها تأکید کرده که فرسودگی ناوگان، بزرگترین چالش حوزه فوریتهای پزشکی است و نوسازی آن یک اولویت ملی به شمار میرود.
کارشناسان معتقدتد نیاز اصلی کشور در این باره روشن است. معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان اورژانس اعلام کرده که با توجه به فرسودگی موجود و توسعه سالانه حدود ۲۰۰ پایگاه جدید، در دو تا سه سال آینده دستکم به ۳۰۰۰ دستگاه آمبولانس جدید نیاز است.
تغییر مدیرعامل انجمن اتیسم همزمان با رسیدگیهای قضایی/ مدیر جدید با تخصص روابط بینالملل
بخشی از این نیاز برای جایگزینی خودروهای فرسوده و بخشی برای پوشش پایگاههای تازهتأسیس خواهد بود. پیشبینی شده حدود ۱۰.۵ همت اعتبار برای نوسازی ناوگان زمینی در نظر گرفته شود، هرچند تخصیص و جذب کامل این منابع همچنان با چالشهایی همراه است.
به گفته مسئولین، مسیر نوسازی از دو کانال اصلی دنبال میشود. نخست، خرید متمرکز وزارت بهداشت و توزیع مرحلهای آمبولانسهای جدید؛ در ماههای اخیر دهها دستگاه (از جمله ۸۴ دستگاه در یک مرحله) به ناوگان اضافه شده و قراردادهایی برای تأمین صدها دستگاه دیگر در جریان است.
دوم، الگوی مشارکتی ۵۰-۵۰ با استانداریها: به ازای هر دستگاهی که از منابع استانی (اعتبارات تملک دارایی، مسئولیتهای اجتماعی صنایع و خیرین) تأمین شود، وزارت بهداشت و سازمان اورژانس یک دستگاه دیگر اختصاص میدهند. این مدل در برخی استانها آغاز شده و انتظار میرود شتاب بیشتری بگیرد.
در کنار ناوگان، نیروی انسانی نیز در کانون توجه قرار دارد. جذب نیروهای عملیاتی جدید و صدور مجوزهای استخدامی در سالهای اخیر ادامه داشته، اما کمبود نیروی متخصص در برخی پایگاهها و فشار کاری بالا همچنان احساس میشود.
اتوبوسآمبولانسها، موتورلانسها و پایگاههای اورژانس هوایی ظرفیتهای مکملی هستند که در حوادث پرتلفات و مناطق سختگذر نقش ایفا میکنند، اما توان جبران کامل خلأ آمبولانسهای زمینی فرسوده را ندارند.
به گفته متخصصان، واقعیت این است که نگهداری طولانیمدت خودروهای با عمر بالای ۱۵ سال در بسیاری موارد از خرید ناوگان جدید پرهزینهتر شده است.
هر توقف فنی یک آمبولانس، نه تنها هزینه تعمیرات سنگین را به دنبال دارد، بلکه ظرفیت عملیاتی پایگاه را کاهش میدهد و زمان طلایی نجات را تهدید میکند. گزارشهای رسمی نشان میدهد سالانه میلیونها تماس با سامانه ۱۱۵ برقرار و میلیونها مأموریت امدادی انجام میشود؛ در چنین حجمی از عملیات، ناوگان فرسوده نمیتواند استانداردهای زمانی و ایمنی را بهطور پایدار تضمین کند.
نوسازی ناوگان اورژانس دیگر یک مطالبه محلی یا جزئی نیست؛ ضرورتی ملی است که با جان انسانها گره خورده است. شتاببخشی به تأمین اعتبار، تسهیل واردات یا تولید قطعات، گسترش الگوی مشارکتی و نظارت شفاف بر جذب منابع، گامهای ضروری برای عبور از این بحران ساختاری است. تا زمانی که میانگین عمر ناوگان به استانداردهای قابل قبول نزدیک نشود، فشار بر کادر درمان و خطر تأخیر در امدادرسانی همچنان پابرجا خواهد ماند.