خواص میوههای پاییزی از نگاه طب ایرانی
یک متخصص طب سنتی ایرانی، بر ضرورت تطبیق سبک زندگی و تغذیه با تغییرات اقلیمی، تأکید کرد و درخصوص اهمیت مصرف میوههای فصل پاییز نیز نکاتی را متذکر شد.به گزارش وزارت بهداشت، محمد ستایش، با اشاره به تغییرات اقلیمی در فصل پاییز اظهار داشت: با فرا رسیدن فصل پاییز سال، طول روز کوتاه تر و میزان گرما کمتر میشود و این تغییرات علاوه بر طبیعت، بر بدن انسان نیز تأثیر میگذارد. همانطور که با تغییر فصل، پوشش خود را متناسب با شرایط آب و هوایی تغییر میدهیم، لازم است در تغذیه و سایر فعالیتهای روزمره نیز تناسب با فصل را رعایت کنیم.از دیدگاه طب ایرانی، پاییز فصلی با مزاج سرد و خشک است و افرادی که دارای مزاج سرد و خشک هستند، در صورت بیتوجهی به مراقبتهای لازم، ممکن است بیشتر در معرض برخی مشکلات و بیماریهای گوارشی، مفصلی و حتی افتهای روحی و خلقی قرار بگیرند. این متخصص طب سنتی ایرانی با بیان اینکه انسان امکان ورود به خواب زمستانی ندارد، تصریح کرد: برای ادامه فعالیتهای روزمره و سازگاری با شرایط فصل، لازم است تدابیر حفظ سلامت متناسب با تغییرات آب و هوایی مورد توجه قرار گیرد.مصرف میوههای متناسب با فصل و اقلیموی با تأکید بر اهمیت مصرف مواد غذایی متناسب با هر فصل گفت: امروزه بهدلیل پیشرفت امکانات نگهداری، حملونقل و دسترسی آسان، بسیاری از مواد غذایی و میوهها در تمام فصول سال در دسترس هستند؛ به عنوان مثال، هندوانه در زمستان و مرکبات در تابستان نیز عرضه میشوند، اما توصیه این است که افراد تا حد امکان از میوههای متناسب با فصل و اقلیم محل زندگی خود استفاده کنند؛ زیرا این مواد غذایی تناسب بیشتری با شرایط مزاجی افراد دارند.ستایش با اشاره به اینکه میوهها تنها یک ماده غذایی محسوب نمیشوند، افزود: مصرف میوه نیز بخشی از تدابیر حفظ سلامت است و از آنجا که افراد از نظر شرایط جسمی و مزاجی با یکدیگر تفاوت دارند، نمیتوان یک میوه را برای همه افراد، در هر شرایطی و به هر میزان مناسب دانست.وی خاطرنشان کرد: وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت، محدودیتهای جدیتری در مصرف برخی میوهها، بهویژه میوههای آبدار، شیرین و خشک، ایجاد میکند و لازم است این افراد در انتخاب و میزان مصرف میوهها دقت بیشتری داشته باشند.انار؛ میوهای با خواص متنوع و مزاجهای متفاوتستایش با اشاره به خواص انار به عنوان یکی از میوههای شاخص فصل پاییز بیان داشت: از دیدگاه طب ایرانی، انار میتواند به تقویت معده و کبد کمک کند، یک خونساز خوب محسوب میشود، در رفع یبوست مؤثر است و برای پوست نیز مفید است. همچنین این میوه حاوی آنتیاکسیدانها و پلیفنولهاست که از خواص پیشگیرانه برخوردارند.وی با تأکید بر تفاوت مزاجی انواع انار افزود: انار ترش، ملس و شیرین از نظر مزاج و موارد مصرف با یکدیگر تفاوت دارند. افرادی که معده یا مزاج سرد و خشک دارند، نباید از انار ترش استفاده کنند. همچنین افراد مبتلا به دیابت باید در مصرف انار شیرین به دلیل قند بالاتر آن احتیاط کنند.این متخصص طب سنتی ایرانی توصیه کرد: انار بهتر است یک تا دو ساعت پس از غذا و بهصورت کامل، همراه با دانههای آن مصرف شود تا فیبر و خواص کامل این میوه به بدن برسد.وی درباره مصرف پرهها و لایههای سفید داخل انار نیز گفت: پرههای نازک روی دانههای انار از مصلحات این میوه محسوب میشوند. افرادی که رفلاکس یا ضعف در هضم دارند، میتوانند این پرههای نازک و کمی ترشمزه را همراه انار مصرف کنند؛ زیرا از دیدگاه طب ایرانی به تقویت بافت معده کمک میکنند. بهطور کلی، مصرف روزانه یک عدد انار در فصل پاییز برای افراد سالم منعی ندارد.مصرف افراطی میوههای شیرین و احتمال تشدید اختلالات متابولیکستایش درباره تأثیر مصرف میوههای شیرین مانند پرتقال شیرین و انار شیرین بر فشار خون بالا اظهار داشت: اختلالات متابولیک مانند کبد چرب، بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون و چربی خون معمولاً با پدیدهای به نام مقاومت به انسولین ارتباط دارند که مصرف مکرر و مستمر قندها میتواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.وی افزود: قند موجود در میوه از انواع قندهای سریع و در دسترس بدن است؛ بنابراین مصرف افراطی میوههای شیرین میتواند موجب افزایش قند خون شود و بهدنبال آن، در افراد مستعد، فشار خون را نیز تشدید کند.خرمالو باید کاملاً رسیده مصرف شودستایش با اشاره به تفاوت مزاجی میوهها گفت: همه میوهها و سبزیها از نظر طب ایرانی دارای طبع متفاوتی هستند. برای نمونه، انار ترش دارای مزاج سرد و خشک است و مصرف آن برای افراد سوداوی و سردمزاج باید با محدودیت همراه باشد، در حالی که انار شیرین به سمت گرمی و اعتدال تمایل دارد.وی درباره مصرف خرمالو در فصل پاییز بیان داشت: خرمالو حتماً باید کاملاً رسیده مصرف شود؛ زیرا خرمالوی نارس و گس بهدلیل داشتن مقدار بالای تانن، خاصیت قابض دارد و میتواند موجب یبوست شود. همچنین افراد مبتلا به دیابت بهدلیل شیرینی زیاد این میوه باید در مصرف آن محدودیت داشته باشند. با این حال، خرمالوی کاملاً رسیده برای افراد سالم میوهای خوشطعم است و به تقویت معده کمک میکند.ستایش با اشاره به خواص مرکبات گفت: مرکبات از منابع غنی ویتامین C هستند و این ویتامین در پیشگیری از سرماخوردگی نقش دارد. با این حال، مصرف بیش از حد لیموترش یا لیموشیرین ممکن است برای افرادی که دچار رفلاکس معده و برگشت اسید هستند، مناسب نباشد.وی توصیه کرد: میوه بهتر است با معده خالی مصرف نشود و افراد آن را یک تا دو ساعت پس از صرف غذا میل کنند.شلغم؛ خوراکی پاییزی برای کمک به سلامت دستگاه تنفسیاین متخصص طب سنتی ایرانی با اشاره به جایگاه شلغم در تغذیه فصل سرد اظهار داشت: یکی از استادان طب سنتی توصیه میکرد تا زمانی که شلغم در بازار وجود دارد، افراد دستکم شبها یک عدد شلغم مصرف کنند.وی افزود: از دیدگاه طب ایرانی، شلغم دارای طبع گرم و تر است و برای سرماخوردگی مفید دانسته میشود. این خوراکی به نرمشدن مجاری تنفسی و سینه کمک میکند، در دفع فضولات دستگاه گوارش موثر است و میتواند تابآوری بدن در برابر بیماریهای پاییزی را افزایش دهد.ستایش، بهترین روش پخت شلغم را بخارپز کردن دانست و گفت: همچنین ترکیب آب شلغم با مقدار مساوی شکر و تهیه شربت شلغم به جز برای بیماران دیابتی یا در معرض دیابت، از روشهای مورد توصیه در طب ایرانی برای کمک به کاهش علائم سرماخوردگی است.«به» پخته و «بهدانه»؛ توصیههایی برای گلو و سرفههای خشکستایش با اشاره به خواص میوه «به» گفت: این میوه حاوی پکتین، فیبر و ترکیبات فنولی فراوان است. بهدلیل بافت متراکم، مصرف خام آن توصیه نمیشود، اما استفاده از آن بهصورت پخته، در خورش، مربا یا دمنوش بسیار مناسب است. بوییدن این میوه نیز برای تقویت قلب و مغز مفید دانسته میشود.این متخصص طب سنتی ایرانی درباره نحوه استفاده از «بهدانه» نیز خاطرنشان کرد: دانه به یا بهدانه را نباید جوید یا خورد، اما میتوان آن را در آب جوش قرار داد و از موسیلاژ یا لعاب حاصل از آن استفاده کرد. این لعاب یک رطوبتبخش مناسب برای گلو و سرفههای خشک پاییزی محسوب میشود.