آنتیبیوتیک درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا نیست
مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو نسبت به پیامدهای مصرف غیرمنطقی آنتیبیوتیکها هشدار داد.به گزارش سازمان غذا و دارو، نازیلا یوسفی به مناسبت آغاز هفته جهانی آگاهیبخشی درباره مقاومت میکروبی گفت: مقاومت میکروبی یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت عمومی در جهان است که میتواند اثربخشی داروهای حیاتی را کاهش دهد و درمان عفونتهایی را که امروز به راحتی قابل کنترل هستند، با دشواری مواجه کند. مصرف غیرمنطقی آنتیبیوتیکها، بهویژه تجویز نامناسب و بیش از نیاز این داروها، از عوامل مهم شکلگیری و گسترش مقاومت میکروبی است.یوسفی افزود: مسئله فقط میزان مصرف آنتیبیوتیکها نیست، بلکه نوع داروی انتخابشده و تناسب آن با نوع عفونت و شرایط بالینی بیمار نیز اهمیت اساسی دارد. مصرف آنتیبیوتیک باید براساس تشخیص صحیح، شواهد علمی و دستورالعملهای درمانی انجام شود. تجویز این داروها برای بیماریهای ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا نهتنها اثربخشی درمانی ندارد، بلکه به افزایش مقاومت میکروبی کمک میکند.وی با اشاره به طبقهبندی آنتیبیوتیکها در نظام AWaRe سازمان جهانی بهداشت بیان داشت: این سازمان آنتیبیوتیکها را در سه گروه دسترسی، مراقبت و ذخیره دستهبندی کرده است. براساس توصیه سازمان جهانی بهداشت، حداقل ۷۰ درصد مصرف آنتیبیوتیکها باید به گروه دسترسی اختصاص داشته باشد؛ داروهایی که در صورت وجود ضرورت درمانی، برای درمان بسیاری از عفونتهای شایع انتخابهای اولویتدار محسوب میشوند.این مسئول سازمان غذا و دارو ادامه داد: مصرف آنتیبیوتیکهای گروه مراقبت باید با احتیاط و نظارت بیشتری انجام شود و داروهای گروه ذخیره نیز برای درمان عفونتهای ناشی از میکروبهای مقاوم و شرایط خاص درمانی حفظ شوند.یوسفی با اشاره به وضعیت مصرف آنتیبیوتیکها در کشور گفت: بررسی الگوی مصرف نشان میدهد ترکیب مصرف این داروها در کشور با وضعیت مطلوب مورد انتظار سازمان جهانی بهداشت فاصله دارد و سهم بالای گروه مراقبت در مقایسه با گروه دسترسی، ضرورت بازنگری جدی در الگوی تجویز و مصرف آنتیبیوتیکها را نشان میدهد. این مسئله صرفاً یک موضوع آماری نیست، بلکه شاخصی مهم برای ارزیابی کیفیت مصرف این داروها و ضرورت مداخله هدفمند در نظام تجویز و درمان است.وی با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی بهداشت با عنوان «سلامت یکپارچه، اقدام یکپارچه؛ همین حالا برای مهار مقاومت میکروبی اقدام کنیم» خاطرنشان کرد: مقاومت میکروبی محدود به حوزه سلامت انسان نیست و سلامت حیوانات، نظام تولید غذا و محیطزیست نیز در شکلگیری و انتشار آن نقش دارند. بنابراین مقابله با این تهدید نیازمند همکاری هماهنگ بخشهای مختلف، از جمله نظام سلامت، دامپزشکی، کشاورزی و محیطزیست است.مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو افزود: مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها در کنار پیشگیری از عفونتها، تشخیص صحیح و مدیریت پسماندهای دارویی باید بهعنوان اجزای یک برنامه جامع دنبال شود. مقابله با مقاومت میکروبی تنها با کاهش مصرف دارو محقق نمیشود، بلکه به اصلاح شیوه تجویز و مصرف در همه بخشهای مرتبط نیاز دارد. یوسفی تأکید کرد: هدف از مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها، صرفاً کاهش مصرف نیست، بلکه اطمینان از انتخاب صحیح دارو، تجویز بموقع و مصرف متناسب با نیاز واقعی بیمار است. حفظ اثربخشی آنتیبیوتیکها نیازمند مسئولیتپذیری همه ارکان نظام سلامت و مشارکت مردم است؛ چرا که اثربخشی این داروها سرمایهای برای سلامت امروز و نسلهای آینده محسوب میشود. اصلاح الگوی مصرف آنتیبیوتیکها و مقابله با مقاومت میکروبی، نیازمند همکاری مستمر نظام سلامت، بخشهای مرتبط و مردم است.