چراغ سبز نیویورکتایمز برای بمباران سدهای ایران؟/ زیرساختهای حیاتی در فهرست اهداف جنگی!
به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، در شرایطی که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا بارها از نابودی زیرساختهای ایران سخن گفته و تهدید به حمله به پلها، نیروگاهها و تأسیسات حیاتی کرده و بخشی را در جنگ ۴۰ روزه عملیاتی کرده است، گزارش اخیر نیویورکتایمز با طرح فرضیهای اثباتنشده درباره ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی، عملاً زیرساختهای حیاتی و غیرنظامی کشور را در معرض یک چارچوب امنیتی و نظامی قرار میدهد.
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی با عنوان «حملات هوایی به سایتهای موشکی ایران ممکن است سرنخی درباره دلیل ساخت سدها به دست دهد» ، به بررسی احتمال ارتباط میان برخی پروژههای آبی ایران و تأسیسات نظامی زیرزمینی پرداخته است.
در این گزارش، با استناد به برخی کارشناسان، این فرضیه مطرح شده که بخشی از سدها و پروژههای انتقال آب ممکن است در تأمین آب و برق مجموعههای نظامی و مراکز موشکی نقش داشته باشند؛ ادعایی که حتی نویسندگان گزارش نیز اذعان دارند شواهد قطعی برای اثبات آن وجود ندارد.
اما مسئله اصلی، نه صرفاً محتوای این فرضیه، بلکه زمان انتشار و پیامدهای سیاسی و نظامی آن است.
در شرایطی که رئیسجمهور آمریکا از هدف قرار دادن زیرساختهای ایران سخن میگوید و تهدیدهای نظامی علیه پلها، نیروگاهها و تأسیسات حیاتی مطرح شده، انتشار گزارشی که سدهای ایران را به شبکه نظامی و موشکی کشور پیوند میدهد، میتواند کارکردی فراتر از اطلاعرسانی داشته باشد.
چنین روایتی، بدون ارائه شواهد قطعی، در حال ایجاد یک چارچوب ذهنی است که بر اساس آن، زیرساختهای غیرنظامی ایران بهتدریج در زمره اهداف مشروع نظامی معرفی شوند.
واکنش ایران؛ هشدار درباره تکرار سناریوی حمله به زیرساختها
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، در واکنش به این گزارش، با انتقاد از منطق مطرحشده در نیویورکتایمز هشدار داد که چنین رویکردی میتواند زمینهساز دور جدید حملات به زیرساختهای غیرنظامی باشد.
قالیباف با اشاره به استدلال مطرحشده درباره کاربرد دوگانه سدهای نزدیک به تأسیسات موشکی، تأکید کرد که اگر این منطق پذیرفته شود، هر سد، بندر یا نیروگاهی که در نزدیکی پایگاههای آمریکا یا اسرائیل قرار دارد نیز میتواند با همین استدلال، هدف نظامی تلقی شود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز نسبت به تلاش برای عادیسازی حمله به زیرساختهای حیاتی ایران هشدار داده و تأکید کرده است که هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی، پیامدهای حقوقی و انسانی جدی خواهد داشت.
انتقادها از گزارش نیویورکتایمز به شبکههای اجتماعی نیز کشیده شده است. شماری از کارشناسان حوزه آب، محیط زیست و امنیت بینالملل نسبت به نتیجهگیریهای مطرحشده در این گزارش واکنش نشان دادهاند.
کاوه مدنی، متخصص حوزه آب، تأکید کرده است که همجواری جغرافیایی سدها با مراکز نظامی، بهتنهایی نمیتواند اثباتکننده ارتباط میان آنها باشد.
دیگر کارشناسان نیز هشدار دادهاند که چنین فرضیههایی نباید به مجوزی برای حمله به زیرساختهای آبی تبدیل شود.
در شبکه اجتماعی ایکس، برخی کاربران و تحلیلگران این گزارش را نوعی «زمینهسازی برای جنگ» و تلاش برای ایجاد رضایت عمومی نسبت به حمله به تأسیسات غیرنظامی توصیف کردهاند.
الجزیره نیز در گزارشی از نگرانی شهروندان ایرانی درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهایی مانند آب، برق و گاز خبر داده و نوشته است که طرح چنین بحثهایی در فضای جنگی، نگرانیها درباره گسترش حملات به زیرساختهای غیرنظامی را افزایش داده است.
سدها را نمیتوان با یک فرضیه به اهداف جنگی تبدیل کرد
سدها از حیاتیترین زیرساختهای یک کشور هستند؛ تأمین آب شرب میلیونها نفر، کشاورزی، کنترل سیلاب و حفظ امنیت غذایی به عملکرد آنها وابسته است. آسیب به یک سد، بهویژه در مناطق پرجمعیت، میتواند فاجعهای انسانی و زیستمحیطی به دنبال داشته باشد.
حقوق بینالملل بشردوستانه نیز برای تأسیسات حاوی نیروهای خطرناک، از جمله سدها، حمایتهای ویژهای در نظر گرفته است. صرف ادعای کاربرد دوگانه یک زیرساخت، به معنای مجاز بودن حمله به آن نیست و اصول تناسب، تفکیک و احتیاط همچنان باید رعایت شود.