در حال باز کردن صفحه… محتوای تازه در راه است
نودونهمین شهید مدافع حرم؛ جوانی که هیچ‌کس باور نمی‌کرد شهید شود
نودونهمین شهید مدافع حرم؛ جوانی که هیچ‌کس باور نمی‌کرد شهید شود
مهر اقتصادی چهارشنبه 18 نوامبر 2026 ۲ بازدید حدود ۸ دقیقه مطالعه

نودونهمین شهید مدافع حرم؛ جوانی که هیچ‌کس باور نمی‌کرد شهید شود

«تو شوید هم نمی‌شوی، چه برسد به شهید!»؛ این شوخی دوستانش با او بود، اما جوانی که نودونهمین نفر فهرست احتمالی شهادت شده بود، سرانجام در نبرد با داعش در بوکمال سوریه به شهادت رسید.

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: ۲۷ آبان، سالروز شهادت مهدی موحدنیا، فرصتی برای روایت زندگی جوانی است که اطرافیانش کمتر از همه احتمال می‌دادند روزی در شمار شهدای مدافع حرم قرار بگیرد؛ جوانی شوخ‌طبع با رفتارهایی متفاوت از تصویر رایج ذهنی درباره شهدا که مسیرش را نه با یک دگرگونی ناگهانی، بلکه با تلاش برای بهتر شدن و عبور از ضعف‌های انسانی طی کرد.

در روایت زندگی شهدا، گاهی با شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شویم که از همان سال‌های نخست زندگی، تصویری بی‌نقص و دور از دسترس از خود به نمایش گذاشته‌اند؛ اما زندگی همه شهدا را نمی‌توان در چنین قالبی روایت کرد. بعضی از آنها درست شبیه آدم‌های معمولی اطراف ما زندگی کرده‌اند؛ خندیده‌اند، اشتباه کرده‌اند، گاهی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند و حتی از نگاه دیگران چندان شباهتی به کسانی نداشته‌اند که روزی نامشان در فهرست شهدا قرار می‌گیرد.

مهدی موحدنیا یکی از همین آدم‌ها بود؛ جوانی که دوستانش نه‌تنها احتمال شهادتش را نمی‌دادند، بلکه گاهی با شوخی به او می‌گفتند: «تو شهید شوی، وای به حال شهدا!» اما روزگار برای او روایتی متفاوت نوشت. همان جوانی که در فهرست احتمالات شهادت، نود و نهمین نفر شده بود، در آخرین نبرد مدافعان حرم در منطقه بوکمال سوریه به شهادت رسید.

این غافلگیری، نقطه آغاز روایت کتاب «نود و نهمین نفر» نوشته محمد حکم‌آبادی است؛ اثری که تلاش می‌کند به جای ترسیم تصویری دست‌نیافتنی از یک شهید، مسیر رشد و تغییرات تدریجی او را نشان دهد؛ مسیری که از زندگی روزمره در سبزوار آغاز شد و به دفاع از حرم اهل‌بیت(ع) در سوریه رسید.

نودونهمین نفر، جوانی که کسی روی شهادتش حساب نمی‌کرد

در پایگاهی با حدود هزار عضو فعال، گروهی از دوستان تصمیم گرفتند فهرستی از صد نفری تهیه کنند که بیش از دیگران در فعالیت‌های پایگاه حضور داشتند. قرار بود درباره احتمال شهادت هرکدام از آنها بحث کنند و در نهایت، نام‌ها را به ترتیب در فهرست قرار دهند. کار ساده‌ای نبود؛ نزدیک به یک ساعت طول کشید تا نام نفرات اول و دوم مشخص شود. بحث‌ها ادامه پیدا کرد و فهرست تا نفر نودوهشتم پیش رفت؛ اما هنوز یک نام باقی مانده بود: مهدی موحدنیا.

مهدی در جایگاه نودونهم قرار گرفت؛ یکی مانده به آخر. دوستانش با خنده به او گفتند: «تو شوید هم نمی‌شوی، چه برسد به شهید!» و همین شوخی بعدها معنای دیگری پیدا کرد. کسی که دوستانش کمترین احتمال را برای شهادتش در نظر گرفته بودند، سرانجام در شمار شهدای مدافع حرم قرار گرفت.

اما چه چیزی در زندگی مهدی وجود داشت که چنین فاصله‌ای میان تصور اطرافیان و سرانجام او ایجاد کرد؟ آیا او یکباره تغییر کرد؟ آیا اتفاقی خاص مسیر زندگی‌اش را دگرگون کرد؟ روایت کتاب، پاسخ را در شناخت تدریجی شخصیت او جست‌وجو می‌کند.

پسری که شبیه تصویرهای معمول از شهدا نبود

مهدی در ۱۸ فروردین ۱۳۶۶ در خانواده‌ای مذهبی و ولایتمدار در سبزوار به دنیا آمد. در میان دوستان و آشنایان، به شوخ‌طبعی و رفتارهای متفاوتش شناخته می‌شد؛ کسی که در روابط دوستانه اهل خنده و شوخی بود، اما وقتی مسئولیتی را بر عهده می‌گرفت، آن را جدی دنبال می‌کرد.

او از همان سال‌های جوانی در فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی شهر حضور داشت. برپایی تکایا و ایستگاه‌های صلواتی، مشارکت در برگزاری یادواره‌های شهدا، حضور در گروه‌های جهادی و خدمت‌رسانی به مناطق محروم و شرکت در اردوهای راهیان نور، بخشی از فعالیت‌هایی بود که مهدی در آنها مشارکت می‌کرد.

با این حال، شخصیت او را نمی‌شد صرفاً با حضور در برنامه‌های مذهبی و فعالیت‌های بسیجی شناخت. مهدی تفاوت‌هایی با تصویری داشت که بسیاری از اطرافیانش از یک جوان مذهبی انتظار داشتند. برای مثال، گاهی در میانه مراسم روضه از هیأت بیرون می‌رفت و تنها هنگام سینه‌زنی و شور به جمع عزاداران بازمی‌گشت. همین رفتارها باعث می‌شد برخی به او تذکر بدهند که برای رشد معنوی باید بیشتر پای منبر بنشیند و در برنامه‌های مذهبی حضور مستمر داشته باشد.

بخش دیگری از رفتارهای او نیز تنها در جمع دوستان نزدیکش دیده می‌شد. حتی ممکن بود برخی از اطرافیان و آشنایان از بعضی عادت‌های او خبر نداشته باشند. مهدی نه یک چهره کاملاً بی‌حاشیه بود و نه کسی که مانند برخی شخصیت‌های شناخته‌شده، دوره‌ای از زندگی‌اش را با رفتارهای آشکار و پررنگ متفاوت از مسیر بعدی سپری کرده باشد. بسیاری از ضعف‌ها و کشمکش‌های او در لایه‌های خصوصی زندگی‌اش جریان داشت.

یکی از نکات مهم در روایت زندگی شهید مهدی موحدنیا، تفاوت مسیر او با روایت‌های رایج از تحول شخصیت‌هاست. گاهی تصور می‌شود فردی سال‌ها در مسیری متفاوت حرکت می‌کند و بعد با وقوع یک اتفاق بزرگ، یکباره متحول می‌شود؛ اما درباره مهدی، روایت از جنس دیگری است.

او از ابتدا می‌خواست آدم خوبی باشد. این خواسته همیشه با رفتار و تصمیم‌هایش به شکل کامل همراه نمی‌شد، اما در وجودش انگیزه‌ای برای اصلاح و بهتر شدن وجود داشت. به همین دلیل، نمی‌توان نقطه مشخصی را به عنوان لحظه آغاز تحول او معرفی کرد. تغییر مهدی آرام و تدریجی بود؛ حاصل مجموعه‌ای از انتخاب‌ها، تجربه‌ها، روابط و تلاش‌هایی که در طول زمان شکل گرفتند.

شاید مهم‌ترین ویژگی او همین بود که اگر اشتباهی می‌کرد، توانایی پذیرش آن را داشت؛ می‌توانست عذرخواهی کند، رفتار خود را اصلاح کند و دوباره از نو شروع کند. او در برابر ضعف‌هایش متوقف نمی‌شد و تلاش می‌کرد از آنها عبور کند.

این بخش از زندگی مهدی، فراتر از یک ویژگی شخصیتی، حامل پیامی برای مخاطبان جوان است: برای حرکت به سمت خوبی و رشد، لازم نیست از ابتدا انسانی بی‌اشتباه باشیم. گاهی آنچه مسیر آدم را تغییر می‌دهد، همین اراده برای بلند شدن پس از هر لغزش است.

در واقع، مهدی نه با یک دگرگونی نمایشی، بلکه با مجموعه‌ای از قدم‌های کوچک در مسیر بهتر شدن حرکت کرد؛ قدم‌هایی که شاید در زمان خود چندان به چشم دوستان و اطرافیانش نمی‌آمدند، اما در نهایت به تصمیم‌هایی بزرگ در زندگی او منتهی شدند.

مهدی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی تکنولوژی برق، گرایش قدرت، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار ادامه داد و در سال ۱۳۹۱ در مقطع کارشناسی ناپیوسته فارغ‌التحصیل شد. دانشگاه برای او تنها محل تحصیل و کسب مدرک نبود؛ فرصتی بود تا فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی‌اش را نیز گسترش دهد.

او که پیش از ورود به دانشگاه از بسیجیان فعال پایگاه مقاومت بسیج شهید شجیعی سبزوار بود، در دوران دانشجویی فعالیت‌های خود را در حوزه بسیج دانشجویی ادامه داد و در شورای این مجموعه نیز مسئولیت‌هایی بر عهده گرفت. پیش از آن نیز از خادمان افتخاری آستان شهدای گمنام دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار بود.

در کنار فعالیت‌های دانشجویی، حضور در برنامه‌های فرهنگی و جهادی و ارتباط با گروه‌های مختلف مردمی، بخش مهمی از زندگی او را تشکیل می‌داد. مهدی در کارهایی که به عهده می‌گرفت، پیگیر و مسئولیت‌پذیر بود؛ ویژگی‌ای که دوستان و همرزمانش بعدها نیز از آن یاد کردند.

پس از پایان تحصیلات، به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد. ورود به این مجموعه، فصل تازه‌ای در زندگی او گشود؛ فصلی که با تحولات منطقه و گسترش فعالیت گروه‌های تکفیری در کشورهای همسایه هم‌زمان شد.

وقتی دفاع از حرم، به تصمیم زندگی تبدیل شد

با آغاز جنگ سوریه و گسترش حملات گروه تروریستی داعش، اخبار جنایت‌های این گروه و تهدید حرم اهل‌بیت(ع) به گوش مهدی نیز رسید. او نمی‌توانست نسبت به آنچه در سوریه اتفاق می‌افتاد بی‌تفاوت باشد. برای جوانی که سال‌ها در فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی حضور داشت، تهدید حرم اهل‌بیت(ع) مسئله‌ای دور از زندگی شخصی نبود.

سرانجام تصمیم گرفت راهی سوریه شود. این تصمیم در شرایطی گرفته شد که مهدی متأهل بود و صاحب فرزند؛ بنابراین رفتن او تنها یک انتخاب فردی نبود و خانواده‌اش نیز باید با دشواری‌های دوری و نگرانی از سرنوشت او کنار می‌آمدند.

در وصیت‌نامه‌ای که پیش از اعزام نوشته، می‌توان بخشی از حال‌وهوای او را در آن روزها دید. مهدی در آغاز نامه خطاب به همسرش می‌نویسد:

این برای بار دوم است که دست به قلم می‌برم و به اصطلاح وصیت‌نامه دارم می‌نویسم و این دفعه امیدوارتر از همیشه.

شاید یکشنبه بریم سوریه بعداز تقریبا یک سال و نیم انتظار البته خجالت می‌کشم بنویسم انتظار!!!

همسر عزیزم ازت ممنون و متشکرم به‌خاطر همه چیز و همه مهربونیت، بخاطر موافقت با رفتنم، بخاطر صبرت، به‌خاطر بغض میان گلوت و البته و صد البته هرچه دلبستگی بیشتر، دل کندن سخت‌تر و اجر و قربت نزد عمه سادات بیشتر.

فرصت عجیب و غریبی هست و باید مغتنم شمرد!!!

بعد از تقریبا هزاروچهارصد سال دوباره فرصت دفاع از بی‌بی پیدا شده و تقریبا شرایط به همان شکل سال ۶۳.

حرامیان یک طرف و پسران مادری یک طرف!! و باز هم عده‌ای کمی فرصت دفاع پیدا کرده‌اند! و بعضی‌ها در حسرت و می‌دانم این حسرت چقدر کشنده هست!

و البته رفیقان من همه لایق سرباز و مدافع حرم بی‌بی هستند ولی شرایط بدین گونه رقم خورده و ان‌شااللّه در آزادسازی قدس و به نابودی کشاندن اسرائیل همه سهیم باشیم. خدایا رفیقان من همه لایق شهادت‌اند مبادا معامله‌ای غیر از این با آنها بکنی.

پدر و مادر عزیزم از شما ممنونم به‌خاطر به دنیا آوردنم و بزرگ کردنم و ممانعت نکردن از رفتنم.

در کل زندگی‌ام انقدر شور و شوق نداشته‌ام.

یا حضرت زینب(س) بر ساقی دشت کربلا باب الحوائج قسمت می‌دهم مارا بپذیر.

این جملات نشان می‌دهد که حضور در سوریه برای او صرفاً یک مأموریت نظامی نبود؛ تصمیمی بود که با باورها و دلبستگی‌های عمیقش پیوند داشت. او حتی در وصیت‌نامه‌اش از آرزوی مشارکت در آزادسازی قدس و نابودی رژیم صهیونیستی سخن می‌گوید و امیدوار است در آن مسیر نیز سهمی داشته باشد.

مهدی پس از اعزام، در مجموعه سپاه قدس فعالیت کرد و بنا بر روایت زندگی‌نامه‌اش، مسئولیت آموزش و سوادآموزی نیروهای فاطمیون را بر عهده گرفت. او در کنار مسئولیت آموزشی، در مناطق عملیاتی سوریه نیز حضور داشت و به فعالیت در جبهه مقاومت ادامه داد.

آرزویی که مسیرش را تا کربلا ادامه داد

مشاهده در مهر منبع و حقوق خبر: مهر · متن در ۱۴۰۵/۰۸/۲۷ ۰۷:۵۰ دریافت شد

خبرهای مرتبط

مراتع خراسان شمالی در محاصره خشکسالی و چرای بی‌رویه ایرنا
مراتع خراسان شمالی در محاصره خشکسالی و چرای بی‌رویه

بجنورد-ایرنا- خراسان شمالی در حالی با افت کیفیت پوشش گیاهی روبه‌روست که خشکسالی و افزایش فشار دام سرمایه طبیعی این استان را به مرز هشدار رسانده است؛ وضعیتی که پیامدهای آن از فرسایش خاک و گسترش بیابان‌زایی تا تهدید معیشت هزاران خانوار مرتعدار امتداد دارد.

4 دقیقه پیش ۰ بازدید
الزیدی نخست‌وزیر عراق، همه تخم‌مرغ‌هایش را در سبد ترامپ گذاشته و با ایران مقابله می‌کند/ او حتی به فکر روزهای افول ترامپ نیست خبر آنلاین
الزیدی نخست‌وزیر عراق، همه تخم‌مرغ‌هایش را در سبد ترامپ گذاشته و با ایران مقابله می‌کند/ او حتی به فکر روزهای افول ترامپ نیست

از نگاه بسیاری از ناظران اوضاع عراق، علی فالح الزیدی نخست وزیر این کشور، از اردیبهشت امسال فرمان را به شدت به سمت واشنگتن چرخانده و موازنه را بر هم زده است.

4 دقیقه پیش ۰ بازدید
ایلنا
قیمت دلار و یورو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان را می‌توانید در جدول زیر مشاهده نمایید. لازم به ذکر است که این نرخ‌ها قیمت بازار آزاد است (بجز دلار که نرخ بازار مبادله ارزی است) و با نرخ ارز سهمیه‌ای متفاوت است.

8 دقیقه پیش ۰ بازدید
ایلنا
جنگی که همه از پیامدهایش می‌ترسند؛ چرا نتانیاهو همچنان بر حمله به ایران اصرار دارد؟

در حالی که نه موافقت آمریکا با اقدام نظامی علیه ایران قطعی است و نه در محافل سیاسی و امنیتی اسرائیل اجماعی درباره حمله یکجانبه وجود دارد، نتانیاهو همچنان گزینه جنگ دوباره را دنبال می‌کند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره کشیده شدن منطقه به دور تازه‌ای از درگیری را افزایش داده است.

8 دقیقه پیش ۰ بازدید
اینفوگرافیک | مالیات‌ نشان‌دار؛ سهم مردم از توسعه زیرساخت‌های خراسان شمالی ایرنا
اینفوگرافیک | مالیات‌ نشان‌دار؛ سهم مردم از توسعه زیرساخت‌های خراسان شمالی

بجنورد- ایرنا- رتبه ۲۹ خراسان شمالی در وصول مالیات و جایگاه بیست‌وچهارم استان از نظر سهم ظرفیت مالیات‌های نشان‌دار، در کنار مشارکت ۹۵۵ نفر در تامین مالی پروژه‌های عمرانی، تصویری از ظرفیت‌ها و چالش‌های پیش روی نظام مالیاتی استان برای پیوند دادن درآمدهای عمومی با توسعه زیرساخت‌ها ترسیم می‌کند.

9 دقیقه پیش ۰ بازدید
آل را نصب کن دسترسی سریع، بدون فروشگاه